હેમિલ્ટન – ધ્વનિ ન્યૂઝ સર્વિસ
મેકમાસ્ટર યુનિવર્સિટી ખાતે આસ્થા, સમુદાય અને સાંસ્કૃતિક ગૌરવના સુભગ સમન્વયના એક સીમાચિહ્નરૂપ વિકાસમાં, મેકમાસ્ટર હિંદુ સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિયેશન (HSA), યુનિવર્સિટીના સહયોગ સાથે, યુનિવર્સિટીના બહુ-ધાર્મિક કક્ષ (multifaith room) માં હિંદુ મંદિર માટે એક સમર્પિત જગ્યા બનાવવાનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. ‘મેકમાસ્ટર ખાતે સત્ય સનાતન ધર્મ મંદિર’ ના બેનર હેઠળ કલ્પાયેલી આ પહેલ માત્ર પૂજા માટેનું પવિત્ર સ્થળ જ નહીં, પરંતુ હિંદુ વિદ્યાર્થીઓની સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક જરૂરિયાતોને પણ સમર્થન આપે છે.
જોકે આંકડાઓ બિનસત્તાવાર છે, પરંતુ વિશ્વના વિવિધ દેશોના હિંદુ-ઓળખ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં તાજેતરના વર્ષોમાં મેકમાસ્ટર ખાતે સ્પષ્ટપણે વધારો થયો છે, જે આ પ્રયાસના મહત્ત્વને વધુ ઉજાગર કરે છે.
હિંદુ-કેનેડિયન સમુદાયો માટે, આ સિદ્ધિ અપાર ગૌરવનો સ્ત્રોત બનીને ઊભરી છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે, તે એક પેઢીથી પોષાયેલું સામૂહિક સ્વપ્ન પૂર્ણ થવા સમાન છે. અને વ્યાપક ડાયસ્પોરા (વિદેશસ્થિત ભારતીય સમુદાય) માટે, તે એક સ્પષ્ટ પ્રતિબિંબ છે કે કેવી રીતે નેતૃત્વની આગામી યુવા પેઢી કેનેડાની વૈવિધ્યતાની ભાવનાને હૃદયપૂર્વક અપનાવીને પોતાના ભવ્ય સાંસ્કૃતિક વારસાનું જતન કરી રહી છે.
વિદ્યાર્થી નેતૃત્વ: આ સિદ્ધિનું મૂળ
આ સિદ્ધિ પાછળનું પ્રેરક બળ મેકમાસ્ટરનું હિંદુ સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિયેશન (HSA) છે, જેનું નેતૃત્વ બે જુસ્સાદાર યુવા આગેવાનો – રિભવ ગુપ્તા (સહ-પ્રમુખ) અને મનન શાહ (સહ-પ્રમુખ) – કરી રહ્યા છે. તેમની કાર્યકારી ટીમની સાથે મળીને, આ વિદ્યાર્થીઓએ મંદિરની જગ્યા સ્થાપિત કરવા માટે અથાક પ્રયત્નો કર્યા, જે હિંદુ વિદ્યાર્થીઓને દૈનિક વિધિઓ કરવા, તહેવારો ઉજવવા અને કેમ્પસમાં પોતાનાપણાની ભાવના શોધવા દેશે.
ઇવેન્ટ પ્લાનિંગ અને મેનેજમેન્ટના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપતા હર્ષ શુક્લા એ પણ મંદિરની પહેલ અને આ લેખને સમર્થન આપીને પ્રોજેક્ટ પાછળની સામૂહિક ભાવના દર્શાવી છે.
“આ માત્ર પ્રાર્થના પૂરતું સીમિત નથી,” વિદ્યાર્થી નેતૃત્વએ ‘ધ્વનિ’ સમક્ષ પોતાનો ઉદ્દેશ વ્યક્ત કર્યો. “આ તો અમારા સમુદાયને વિદેશની ભૂમિ પર એક સ્વગૃહ (ઘરથી દૂરનું ઘર) અર્પણ કરવા વિશે છે. એક એવું કેન્દ્ર જ્યાં અમારા હિંદુ-કેનેડિયન વિદ્યાર્થીઓ આધ્યાત્મિક રીતે, સાંસ્કૃતિક રીતે અને ભાવનાત્મક રીતે જોડાઈ શકે.”
મેકમાસ્ટરનો મલ્ટિફેઈથ પ્રોગ્રામ: સૌને સમાન અવકાશ
મેકમાસ્ટર યુનિવર્સિટી તેના બહુ-ધાર્મિક કાર્યક્રમનું સંચાલન સ્પિરિચ્યુઅલ કેર એન્ડ લર્નિંગ સેન્ટર (SCLC) અને મેકમાસ્ટર સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન (MSU) મારફતે કરે છે. એન્ડ્રુ ક્રોવેલ (ડિરેક્ટર – SCLC) અને તેમની ટીમનાં માર્ગદર્શન હેઠળનું આ બહુ-ધાર્મિક કક્ષ (Multifaith Room), દરેક આસ્થા સમૂહને કેમ્પસમાં પોતાની હાજરી સ્થાપિત કરવાની સમાન તક પૂરી પાડે છે.
નિયમો સરળ અને સમાવેશી છે: જ્યારે પૂજાની જગ્યા ઉપયોગમાં ન હોય ત્યારે તેને તટસ્થ લાલ કપડાથી ઢાંકવામાં આવે છે, આદર જાળવવા માટે અવાજ પર પ્રતિબંધ છે, અને મોટા મેળાવડા માટે MSUની મંજૂરી જરૂરી છે. મહત્ત્વની વાત એ છે કે, કોઈ પણ ભેદભાવ કે પક્ષપાત સહન કરવામાં આવતો નથી. દરેક આસ્થા, દરેક પરંપરા અને દરેક વિદ્યાર્થીને સમાન પ્લેટફોર્મ મળે છે.
આ નૈતિકતા સનાતન ધર્મના સિદ્ધાંતો – “વસુધૈવ કુટુંબકમ્” (વિશ્વ એક પરિવાર છે) અને “સર્વ ધર્મ સમભાવ” (બધા ધર્મો માટે સમાન આદર) – સાથે ઊંડો અનુનાદ ધરાવે છે.
મંદિરની પહેલ પાછળની ટીમ
દરેક સીમાચિહ્ન પાછળ સમર્પિત વ્યક્તિઓની એક ટીમ હોય છે. મેકમાસ્ટર ખાતેનું હિંદુ સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિયેશન (HSA) વિદ્યાર્થી નેતૃત્વ કેવી રીતે દ્રષ્ટિને વાસ્તવિકતામાં પરિવર્તિત કરી શકે છે તેનું એક તેજસ્વી ઉદાહરણ બન્યું છે.
આ પહેલનું નેતૃત્વ સહ-પ્રમુખ મનન શાહ અને રિભવ ગુપ્તા દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં એન્ડ્રુ ક્રોવેલ (ડિરેક્ટર – સ્પિરિચ્યુઅલ કેર એન્ડ લર્નિંગ સેન્ટર) અને ટ્રિશ વાર્ડન (સ્ટુડન્ટ લાઇફ ડિરેક્ટર) નો સપોર્ટ અને માર્ગદર્શન મળ્યું છે. તેમને સમર્થન આપનારી તેમની પ્રભાવશાળી કાર્યકારી ટીમની પ્રતિબદ્ધતા પ્રેરણાદાયક છે. (તમામ એક્ઝિક્યુટિવ સભ્યોના નામ મૂળ લેખમાં આપેલા છે.)
- Harsh Shukla – Vice President of Event Planning & Management
- Thuvarakah Sathananthan – Vice President of Marketing & Promotion
- Aneri Mayavanshi – Vice President of Marketing & Promotion
- Vatsala Adavikolanu – Vice President of Event Planning & Management
- Sana Gupta – Vice President of Event Planning & Management
- Dutt Gajjar – Vice President of Administration & Finance
- Om Patel – Vice President of Administration & Finance
- Shree Patel – Vice President of Graphic Design
- Sia Dasani – Vice President of Graphic Design
- Dhara Desai – Vice President of Graphic Design
- Miti Vyas – Vice President of Arts & Dance
- Maitri Patel – Vice President of Arts & Dance
- Navya Kumar – Vice President of Arts & Dance
- Tanushree Chopra – Vice President of Sponsorship & Outreach
- Tvara Parikh – Vice President of Sponsorship & Outreach
- Dev Pandya – Vice President of Cultural Affairs
- Sagar Paul – Vice President of Cultural Affairs
- Ishva Shah – Photographer
- Pankti Shah – Upper Year Representative
- Eesha Joshi – Upper Year Representative
- Ayan Mitra – Senior Advisor
ઓગસ્ટ 2013 માં સ્થપાયેલું આ એસોસિયેશન મેકમાસ્ટરની સૌથી સક્રિય સાંસ્કૃતિક અને આસ્થા આધારિત વિદ્યાર્થી સંસ્થાઓમાંની એક બની ગયું છે. તેમના પ્રયાસોને ગાયત્રી પરિવાર વેસ્ટર્ન ઑન્ટેરિયો (GPWO) દ્વારા પણ સમર્થન મળ્યું છે, જેમાં રાકેશ શર્મા (GPWO ના સ્થાપક ટ્રસ્ટી) અને મનહર સુતરીયા (GPWO ના સ્થાપક ટ્રસ્ટી) અને તેમના સમર્પિત સ્વયંસેવકોનું અમૂલ્ય માર્ગદર્શન પ્રાપ્ત થયું છે.
યુવા નેતૃત્વની આ સામૂહિક શક્તિ દર્શાવે છે કે, કેનેડાની ભૂમિ પર આસ્થા અને સંસ્કૃતિનું જતન કરવું માત્ર શક્ય જ નથી, પરંતુ શિક્ષણ, સમાજસેવા અને આધ્યાત્મિકતાને સમાન સમર્પણ સાથે સંતુલિત કરતા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓના માર્ગદર્શન હેઠળ તે સંપૂર્ણપણે વિકાસ પણ પામી શકે છે.
પેઢીઓથી પરે વારસો જાળવવો
એક સામાન્ય પ્રશ્ન છે કે વિદ્યાર્થીઓ સ્નાતક થઈને આગળ વધશે ત્યારે આ મંદિર કેવી રીતે ચાલુ રહેશે?
HSA એ આ પ્રશ્નનું નિરાકરણ પહેલેથી જ લાવી દીધું છે. એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે નીતિઓ બનાવવામાં આવી છે કે દરેક નવી કાર્યકારી ટીમને મંદિરની જાળવણી, દૈનિક આરતી અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓને આવનારા વર્ષો સુધી જીવંત રાખવાની જવાબદારી વારસામાં મળે.
નાણાકીય રીતે, મંદિરને વિદ્યાર્થી-સંચાલિત ભંડોળ, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને સ્પોન્સરશિપ દ્વારા, ખાસ કરીને દિવાળી, હોળી અને નવરાત્રી જેવા તહેવારો દરમિયાન સમર્થન આપવામાં આવશે. આ મોડેલ માત્ર મંદિરને ટકાવી જ નથી રાખતું, પરંતુ કેમ્પસમાં હિંદુ વારસા વિશે જાગૃતિ પણ પેદા કરે છે.
ઘરથી દૂર એક ઘર
હિંદુ વિદ્યાર્થીઓ માટે, આ મંદિર એક પવિત્ર જગ્યા કરતાં વધુ હશે. તે એક સાંસ્કૃતિક લંગર (આધાર) બનશે – એક એવી જગ્યા જ્યાં પરંપરાઓ ઉજવવામાં આવે છે, મિત્રતા બંધાય છે અને મૂલ્યોનું પોષણ થાય છે. દિવાળી અને નવરાત્રી જેવા તહેવારો કેમ્પસમાં રંગો લાવશે, જે સમુદાયની ભાવના અને આંતરસાંસ્કૃતિક સમજણ બંનેને પ્રોત્સાહન આપશે.
આ પહેલ માત્ર ઈંટો કે ધાર્મિક વિધિઓ વિશે નથી. તે એકતા, સર્વસમાવેશકતા અને નેતૃત્વનો સંદેશ છે. મેકમાસ્ટર યુનિવર્સિટી, જે પહેલેથી જ જ્ઞાનનું દીવાદાંડી છે, તે હવે તેના વિદ્યાર્થીઓના વિઝન અને દ્રઢતાને કારણે આસ્થા અને પોતાનાપણાનું આશ્રયસ્થાન પણ બની રહ્યું છે.
આગામી પેઢીને સલામ
વિશ્વના વિવિધ દેશોમાંથી આવેલા હિંદુ વિદ્યાર્થીઓનો આ સામૂહિક પ્રયાસ માત્ર પ્રશંસનીય નથી, પરંતુ તે અભિનંદનને પાત્ર છે. આ પહેલ માત્ર મેકમાસ્ટર યુનિવર્સિટી માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર કેનેડાની યુનિવર્સિટીઓ માટે એક ઉદાહરણરૂપ દાખલો બેસાડે છે.
‘ધ્વનિ’ ખાતે, ‘અમે આ તમામ વિદ્યાર્થીઓની નોંધપાત્ર કામગીરીની પ્રશંસા કરે છે. તેમના આ સંનિષ્ઠ પ્રયાસો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, હિંદુ વિદ્યાર્થીઓની આગામી પેઢી માત્ર શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે જ નહીં, પરંતુ બહુસાંસ્કૃતિક કેનેડાની ધરતી પર પોતાની સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને આધ્યાત્મિક મૂલ્યોનું જતન કરવામાં પણ અગ્રેસર છે. આ યુવાશક્તિ અન્ય લોકો માટે પ્રેરણાસ્રોત છે.
તેમણે દર્શાવ્યું છે કે નેતૃત્વ માત્ર મહત્વાકાંક્ષા વિશે નથી, પણ આસ્થા, સંસ્કૃતિ અને સમુદાયની સેવા વિશે પણ છે. મેકમાસ્ટર ખાતેનું આ મંદિર એક જગ્યા કરતાં વધુ છે. તે એક વારસો છે – એક એવો વારસો જે વિદ્યાર્થીઓની પેઢીઓને પ્રેરણા આપતો રહેશે અને સંસ્કૃતિઓ, આસ્થાઓ અને રાષ્ટ્રો વચ્ચેના સેતુને મજબૂત બનાવશે.
સંપર્ક માહિતી:
જો તમે મેકમાસ્ટર HSA ને વધુ સમર્થન અને સ્પોન્સર કરવા માંગતા હો, તો તમે તેમનો સંપર્ક machsa@mcmaster.ca પર અથવા ઇન્સ્ટાગ્રામ પર @mcmasterhsa પર કરી શકો છો.
મેકમાસ્ટર ખાતે ‘સત્ય સનાતન ધર્મ મંદિર’ નું ભવ્ય ઉદ્ઘાટન: કેમ્પસ પર આસ્થા અને સંસ્કૃતિનો દિવ્ય પ્રવેશ
MacHSA દ્વારા વિદ્યાર્થી સમુદાયને સમર્પિત, ગાયત્રી દીપ યજ્ઞ સાથે નવી શરૂઆત
મેકમાસ્ટર યુનિવર્સિટીના પ્રાંગણમાં આસ્થા અને સમુદાયના એક નવા યુગનો પ્રારંભ થયો છે. મેકમાસ્ટર હિંદુ સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિયેશન (MacHSA) દ્વારા ગુરુવાર, ૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ સાંજે ૭:૩૦ કલાકે MUSC એટ્રિયમ ખાતે સત્ય સનાતન ધર્મ મંદિરનું ભાવભીનું અને ભવ્ય ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. MUSC 212 માં સ્થિત આ મંદિર, હવે કેમ્પસ પર ભક્તિ, ધર્મ અને સમુદાય માટેનું એક પવિત્ર અને શાંત સ્થળ બન્યું છે, જે હિંદુ વિદ્યાર્થીઓ અને સમગ્ર મેકમાસ્ટર સમુદાયને એકસાથે ભેગા થવા, પ્રાર્થના કરવા અને ઉજવણી કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.
વિદ્યાર્થીઓના વિઝન, સમર્પણ અને નેતૃત્વનું પ્રતિબિંબ પાડતો આ સીમાચિહ્નરૂપ ક્ષણ સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક પરંપરાઓને કેમ્પસમાં જાળવી રાખવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
દિવ્ય ગાયત્રી દીપ યજ્ઞ દ્વારા વિધિવત સ્થાપના
મંદિરના ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે ૬૦-મિનિટના ગાયત્રી દીપ યજ્ઞનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પારંપારિક છતાં ઇન્ટરેક્ટિવ પૂજા સ્વરૂપ, બધાને સક્રિય ભાગીદારી માટે પ્રોત્સાહિત કરવા અને દિવ્યતા સાથેનું જોડાણ વધુ ઊંડું બનાવવા માટે રચાયેલું હતું.
આ ધાર્મિક વિધિમાં દેવ આહ્વાનમ (દેવતાઓને આમંત્રણ) અને દેવ સ્થાપના (દેવતાઓની સ્થાપના) નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં પ્રતીકાત્મક રીતે મંદિરમાં દરેક દેવતાને આમંત્રિત કરીને સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા.
આસ્થાનું શિક્ષણ અને સમુદાયનું સંગમ
MacHSA એ સુનિશ્ચિત કર્યું કે આ પવિત્ર પ્રસંગ માત્ર ધાર્મિક જ નહીં પણ સર્વસમાવેશક અને શૈક્ષણિક પણ બને. વિધિઓને સૌના માટે સુલભ બનાવવા માટે, મંત્રોના અર્થ અને ઉદ્દેશો સ્ક્રીન પર પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા હતા. સંસ્કૃત મંત્રોચ્ચારની સાથે સાથે સમગ્ર સમારોહનું સંચાલન અંગ્રેજીમાં કરવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી દરેક સહભાગી અર્થપૂર્ણ રીતે જોડાઈ શકે અને વિધિઓને અનુસરી શકે.
યજ્ઞનું નેતૃત્વ ગાયત્રી પરિવાર વેસ્ટર્ન ઑન્ટેરિયો (GPWO) ના સ્થાપક ટ્રસ્ટી રાકેશ શર્મા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેમને મનહર સુતરીયા (સ્થાપક ટ્રસ્ટી) અને GPWO સ્વયંસેવકોની સમર્પિત ટીમે ટેકો આપ્યો હતો. તેમના માર્ગદર્શન અને વિશેષજ્ઞતાએ ખાતરી આપી કે ઉદ્ઘાટન માત્ર આધ્યાત્મિક રીતે સમૃદ્ધ અનુભવ જ નહીં, પરંતુ તમામ ઉપસ્થિતો માટે એક શૈક્ષણિક અને સમુદાય-કેન્દ્રિત ઘટના પણ બની રહે.
MacHSA ના આ પ્રયાસે કેનેડાની ભૂમિ પર ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આસ્થાના મૂલ્યોને વધુ મજબૂત બનાવ્યા છે. આ ‘સત્ય સનાતન ધર્મ મંદિર’ માત્ર એક પૂજા સ્થળ નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થી નેતૃત્વ અને સાંસ્કૃતિક જાગૃતિનો પ્રેરણાદાયી સ્ત્રોત છે.
