અમદાવાદ બનશે ભારતનું ત્રીજું મોટું એવિએશન હબ: ૧૦૦ નવા એરપોર્ટ અને ₹૩૦,૦૦૦ કરોડનું રોકાણ: ભારતના હવાઈ ક્ષેત્રમાં આગામી ૧૦ વર્ષમાં ઐતિહાસિક ક્રાંતિ
Toronto : Dhwani News
ભારતીય કેન્દ્ર સરકાર ભારતના નાગરિક વિમાન વ્યવહાર ક્ષેત્રને એક અભૂતપૂર્વ અને નવી સર્વોચ્ચ ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે આગામી એક દાયકામાં ‘મોડિફાઈડ ઉડાન’ (Modified UDAN) પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી યોજના અંતર્ગત ૧૦૦ નવા અદ્યતન એરપોર્ટ વિકસાવવાની એક અત્યંત મહત્વકાંક્ષી અને ઐતિહાસિક યોજના પર ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. ભારતનાન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુએ અમદાવાદ એરપોર્ટ ખાતે યોજાયેલા એક વિશેષ કાર્યક્રમ દરમિયાન આ દેશવ્યાપી ક્રાંતિકારી વિઝનની સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. તેમણે દેશભરના મીડિયા અને વિદેશી પ્રતિનિધિઓ સમક્ષ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકાર દેશના દુરસ્ત અને અંતરિયાળ વિસ્તારો, નાના ટાઉન-શહેરો અને અત્યાર સુધી હવાઈ સેવાઓથી વંચિત રહેલા પ્રદેશોને સીધા રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ નકશા પર લાવવા માટે આગામી ૧૦ વર્ષના સમયગાળામાં આશરે ₹૩૦,૦૦૦ કરોડનું માતબર અને જંગી આર્થિક રોકાણ કરવા જઈ રહી છે. સરકારના આ ઐતિહાસિક અને મોહરાત્મક નિર્ણયથી ભારતનું સિવિલ એવિએશન સેક્ટર વિશ્વના ગ્લોબલ એવિએશન મેપ પર એક સશક્ત અને અજેય કીર્તિમાન સ્થાપિત કરશે.
આ મહાકાય પ્રોજેક્ટની પૃષ્ઠભૂમિ અંગે વિગતો આપતા તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા માર્ચ મહિનામાં પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી સ્કીમ ‘મોડિફાઈડ ઉડાન’ને સત્તાવાર લીલી ઝંડી આપી મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ યોજના નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ થી શરૂ થઈને ૨૦૩૫-૩૬ સુધીના લાંબા ગાળા માટે અમલમાં રહેશે, જેના માટે સરકાર દ્વારા સત્તાવાર રીતે ₹૨૮,૮૪૦ કરોડનું જંગી બજેટ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. આ સમગ્ર યોજનાનો મુખ્ય મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હાલના બિન-કાર્યરત હવાઈ પટ્ટીઓ (unserved airstrips) ને તમામ આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ એરપોર્ટમાં પરિવર્તિત કરવાનો છે. ૧૦૦ નવા ફૂલ-ફ્લેજ્ડ એરપોર્ટ ઉપરાંત, દેશના અત્યંત દુર્ગમ વિસ્તારોને જોડવા માટે ૨૦૦ આધુનિક હેલિપેડ તૈયાર કરવામાં આવશે. સાથોસાથ પ્રાદેશિક રૂટ્સ પર ફ્લાઇટ્સ ચલાવતી એરલાઇન્સને વ્યાપારી રીતે સ્થિર રાખવા માટે સરકાર તરફથી સતત નાણાકીય સહાય અને સબસિડી પણ પૂરી પાડવામાં આવશે.
કેન્દ્રીય મંત્રી નાયડુએ આ મહત્વપૂર્ણ ઘોષણા અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ ખાતે ભારતની ત્રીજી ‘હબ-એન્ડ-સ્પોક’ (Hub-and-Spoke) એવિએશન કામગીરીના ભવ્ય ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે કરી હતી. આ અગાઉ દેશમાં વારાણસી અને અમૃતસર ખાતે આ પ્રકારની વિશેષ હબ સેવાઓ સફળતાપૂર્વક કાર્યરત કરવામાં આવી ચૂકી છે. આ ક્રાંતિકારી નેટવર્ક મોડેલનો મુખ્ય હેતુ નાના અને પ્રાદેશિક કેન્દ્રોના મુસાફરોને અમદાવાદ જેવા મુખ્ય હબ મારફતે દેશના અન્ય મોટા મેટ્રોપોલિટન શહેરો તેમજ સીધા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળો સાથે વધુ સરળતાથી, ઝડપથી અને ઓછા ખર્ચે જોડવાનો છે.
ગુજરાતમાં વસતા વિશાળ વૈશ્વિક ડાયસ્પોરા (Global Diaspora) અને વિદેશી પ્રવાસ માટેની સતત વધતી પ્રચંડ માંગને ધ્યાન માં રાખીને અમદાવાદને આ એવિએશન મોડેલ માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક સ્થળ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે. મંત્રીશ્રીએ નોંધ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારને ગુજરાતમાંથી વિદેશી ફ્લાઇટો, નવી એરલાઇન્સ અને સુધારેલી હવાઈ સેવાઓ માટે સતત રજૂઆતો મળી રહી છે, કારણ કે આ રાજ્યની એક વિશાળ એનઆરઆઈ (NRI) અને એનઆરજી (NRG) વસ્તી વિશ્વભરમાં ફેલાયેલી છે અને તેઓ ભારત સાથે ઘનિષ્ઠ પારિવારિક, વ્યાપારી અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો ધરાવે છે. ખાસ કરીને કેનેડા, ગ્રેટ બ્રિટન (UK) અને અમેરિકા (USA) જેવા દેશોમાં સ્થાયી થયેલા નોર્થ અમેરિકન અને ક્રોસ-બોર્ડર ગુજરાતી પ્રવાસીઓ માટે અમદાવાદથી ડાયરેક્ટ અને કનેક્ટિંગ આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી વધુ મજબૂત બનવાથી તેમની ભારત યાત્રા અત્યંત સુગમ, આરામદાયક અને સમય બચાવનારી બની રહેશે.
જો આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતનું એરપોર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અત્યંત ઝડપે વિસ્તર્યું છે. નાયડુના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૧૪માં દેશમાં માત્ર ૭૪ એરપોર્ટ કાર્યરત હતા, જે સંખ્યા સતત ગતિશીલ વિકાસના કારણે આજે વધીને ૧૬૬ સુધી પહોંચી ગઈ છે. સરકારના અધિકૃત ડેટા દર્શાવે છે કે આ વર્ષે જુલાઈ સુધીમાં દેશનું કાર્યરત એરપોર્ટ નેટવર્ક ૧૬૫ સુધી પહોંચી ચૂક્યું હતું, જે ભારતીય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ઝડપ દર્શાવે છે. મૂળ ‘ઉડાન’ એટલે કે ‘ઉડે દેશ કા આમ નાગરિક’ યોજના વર્ષ ૨૦૧૬માં સામાન્ય નાગરિકો માટે પ્રાદેશિક હવાઈ મુસાફરીને પોષાય તેવી અને વ્યાજબી બનાવવાના સ્વપ્ન સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. ૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધીના તાજેતરના આંકડા મુજબ, આ યોજના હેઠળ ૯૫ એરપોર્ટ, હેલિપોર્ટ અને વોટર એરોડ્રોમને જોડતા ૬૭૯ એર-રૂટ્સ સફળતાપૂર્વક કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે, જેનો સીધો લાભ અત્યાર સુધીમાં ૧.૬૮ કરોડથી વધુ મુસાફરોએ લીધો છે.
હવે પછીના આગામી ‘મોડિફાઈડ ઉડાન’ તબક્કામાં દેશના ટિયર-૨ અને ટિયર-૩ શહેરો તેમજ પહાડી પ્રદેશો, નોર્થ-ઈસ્ટના રાજ્યો, દ્વીપસમૂહ અને સરહદી આઇસલેન્ડ જેવા અંતરિયાળ વિસ્તારો પર વિશેષ લક્ષ્ય કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. હવાઈ સેવાઓના આ વ્યાપક વિસ્તારથી માત્ર મુસાફરોની સમય-સુવિધા જ નહીં વધે, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં પ્રવાસન, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર, વિદેશી રોકાણ (FDI), સ્થાનિક રોજગારીની તકો અને કટોકટીના સમયે તબીબી સુવિધાઓ સુધીની પહોંચમાં પણ મોટો ઉછાળો આવશે. સિવિલ એવિએશન સેક્ટરને ભારતનો સૌથી ઝડપથી વિકસતો આર્થિક ગ્રોથ-એન્જિન ગણાવતા મંત્રીશ્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે એરપોર્ટનો વિકાસ માત્ર વિમાન વ્યવહાર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે જે-તે પ્રદેશની આસપાસના સમગ્ર અર્થતંત્રની કાયાપલટ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આગામી દાયકામાં ૧૦૦ નવા એરપોર્ટના ઉમેરા સાથે ભારતની એવિએશન વ્યૂહરચના હવે માત્ર મોટા મેટ્રોપોલિટન શહેરો પૂરતી સીમિત ન રહેતાં, દેશના નાના સમુદાયો અને નાના શહેરોને રાષ્ટ્રીય હવાઈ આર્થિક પ્રવાહ સાથે જોડીને એક મજબૂત અને સર્વસમાવેશક રાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી ગ્રીડનું નિર્માણ કરી રહી છે.
