અનેક યુ-ટર્ન નીતિશકુમાર બિહારના રાજકારણમાં કેન્દ્ર સ્થાને રહે છે… કેવી રીતે…..?
બિહારમાં જેડીયુ, આરજેડી અને કોંગ્રેસનું શાસક ગઠબંધન તૂટવાના આરે દેખાઈ રહ્યું છે.
બિહારમાં જેડીયુ, આરજેડી અને કોંગ્રેસનું શાસક ગઠબંધન તૂટવાના આરે દેખાઈ રહ્યું છે. રાજકીય વર્તુળોમાં એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે નીતિશ કુમાર ફરીથી યુ-ટર્ન લઈને NDAમાં સામેલ થશે. જો મીડિયા રિપોર્ટ્સનું માનીએ તો, નીતિશ કુમાર ભાજપ સાથે હાથ મિલાવશે અને 28 જાન્યુઆરી, રવિવારે રેકોર્ડ 9મી વખત મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લેશે.
છેલ્લા એક દાયકામાં બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર જેટલા યુ-ટર્ન ઘણા ઓછા રાજકારણીઓએ લીધા છે.
નરેન્દ્ર મોદીને વડા પ્રધાનપદના ઉમેદવાર તરીકે ઊભા કરવાના ભાજપના નિર્ણયના વિરોધમાં તેમણે 2013માં NDA સાથેના તેમના દાયકા લાંબા જોડાણનો અંત લાવ્યો હતો.
2014ની હાર બાદ તેમણે જીતનરામ માંઝીને સીએમ બનાવ્યા, પરંતુ તેમને હટાવીને ફરીથી સીએમ બન્યા. 2015 માં, તેમણે આરજેડી અને કોંગ્રેસ સાથે ગઠબંધન કરીને મહાગઠબંધનના સીએમ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ બે વર્ષ પછી તેમણે પોતાને તેમનાથી દૂર કરી દીધા હતા. તેઓ ફરીથી NDAમાં જોડાયા અને નરેન્દ્ર મોદીનું નેતૃત્વ સ્વીકાર્યું. ત્યારબાદ 2022 માં, તેઓ ફરીથી NDA છોડીને મહાગઠબંધનમાં જોડાયા. હવે, જાન્યુઆરી 2024 માં, એવી અફવાઓ છે કે તેઓ એનડીએમાં પાછા જઈ શકે છે.
જનતા દળ (યુનાઇટેડ) અને સમતા પાર્ટીમાં પણ, નીતિશ કુમારને જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસ, શરદ યાદવ અને તાજેતરમાં આરસીપી સિંહ જેવા પક્ષ પ્રમુખો સાથે મતભેદો છે.
તે રસપ્રદ છે કે આટલા બધા યુ-ટર્ન હોવા છતાં, નીતિશ કુમાર, મોટાભાગે, તેમની છબી અને અમુક અંશે તેમનો આધાર પણ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યા છે. તેણે તેનું સંચાલન કેવી રીતે કર્યું તે પોતે જ એક વાર્તા છે. તેની પાછળ ત્રણ પરિબળો છે.
જો કે, JDU ને કુર્મીઓ, કોરીઓ, અત્યંત પછાત જાતિઓ અને મહાદલિતો વચ્ચે મજબૂત સમર્થન ચાલુ છે. નીતિશ કુમારે ક્વોટાની અંદર ક્વોટા પર ભાર મૂકીને આ વર્ગોનું પ્રતિનિધિત્વ ઘણું વધાર્યું.
જ્યારે તેઓ અગાઉ ભાજપ સાથે સરકારમાં હતા, ત્યારે તેમણે હિંદુત્વ તરફી તત્વોને વધવા દીધા અને મુખ્ય હોદ્દા પર કબજો પણ કર્યો. પરંતુ તેમને ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત કે કર્ણાટકની જેમ મુક્ત લગામ આપવામાં આવી નથી.
એવા કેટલાક રસ્તાઓ છે જેમાં નીતિશ કુમાર ઘણા યુ-ટર્ન છતાં પોતાની પકડ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યા છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે નીતિશ કુમારના મોટાભાગના યુ-ટર્ન છેલ્લા 10 વર્ષમાં આવ્યા છે. આ એવો સમયગાળો છે જેમાં રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહનું વર્ચસ્વ પણ જોવા મળ્યું છે.
નીતિશના ટીકાકારો કહેશે કે તેમનામાં ભાજપ સાથે સતત સ્પર્ધા કરવાની હિંમત નથી. જો કે, તેમના સમર્થકો કહેશે કે તેઓ વ્યવહારુ છે અને સમજે છે કે પવન કઈ રીતે ફૂંકાઈ રહ્યો છે.
અને અહીં જ નીતિશ કુમારને યુ-ટર્નની તક વારંવાર મળી રહી છે.
#nitishkumar #bihar #politics #variantfactorsofnitishkumar #biharcm #nda #bjp
