સરકારી ગ્રાન્ટ અને ‘નોન-પ્રોફિટ’ : શું કેનેડા સરકાર તપાસે છે ખરા કે પબ્લિક ફંડથી યોજાતી ઇવેન્ટ્સ નોન-પ્રોફિટ છે કે ફોર-પ્રોફિટ?

OPINION | COMMUNITY COMMENTARY

Dhwani News Online | Brampton

કેનેડામાં વસતા ઈન્ડો-કેનેડિયન સમુદાય માટે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી એક વાત સતત ચર્ચાનો વિષય બની રહી છે કે આપણા અગ્રણી સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક ઉત્સવોમાં કેનેડાની સ્થાનિક પ્રતિભાઓને યોગ્ય મંચ અને ઓળખ મળવી જોઈએ. ગ્રેટર ટોરોન્ટો એરિયા (GTA) સહિત સમગ્ર કેનેડામાં ભારતીય સમુદાયનો વ્યાપ અને પ્રભાવ અભૂતપૂર્વ રીતે વધ્યો છે. આવા સમયે બ્રામ્પટનના પ્રખ્યાત હિન્દુ સભા મંદિર દ્વારા લેવાયેલો એક નવો નિર્ણય સમગ્ર કેનેડિયન-ઈન્ડિયન કોમ્યુનિટીમાં આવકારાઈ રહ્યો છે. હિન્દુ સભા મંદિર દ્વારા સતત છ દિવસ સુધી છ જુદા જુદા કેનેડા આધારિત સ્થાનિક કલાકારોના સાનિધ્યમાં નિઃશુલ્ક (ફ્રી) ગરબા મહોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ એક અત્યંત પ્રશંસનીય અને સકારાત્મક પહેલ છે, જેના માટે હિન્દુ સભા મંદિરના સંચાલકો વિશેષ આભારના હકદાર છે. આ પહેલનો મૂળ ઉદ્દેશ્ય ખૂબ જ સ્પષ્ટ અને સુંદર છે—પરિવારોને એકઠા કરવા, આપણી ભવ્ય સંસ્કૃતિને જીવંત રાખવી અને કેનેડામાં રહીને પોતાની કળા સાધના કરતા સ્થાનિક આર્ટિસ્ટ્સને એક મજબૂત અને અર્થપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવું. કદાચ આ જ કારણ છે કે આ આયોજન માત્ર ગરબાના ગ્રાઉન્ડ પૂરતું સીમિત ન રહેતાં સમગ્ર કેનેડાના સામાજિક વર્તુળોમાં એક વિશાળ ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.

સતત છ રાત સુધી સ્થાનિક ગાયકો અને સંગીતકારો આ મહોત્સવના કેન્દ્રસ્થાને રહેશે. આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે કેનેડામાં એવા અનેક ઉત્સાહી અને પ્રતિભાશાળી ગાયકો તથા વાજિંત્રો વાદકો પણ ઘણા છે જેઓ વર્ષના ૩૬૫ દિવસ નોકરી કે વ્યવસાયની સાથે સાથે આપણી પ્રાચીન ભારતીય પરંપરાઓ અને વિરાસતને જાળવી રાખવા માટે અથાક મહેનત કરે છે. આવા સ્થાનિક આર્ટિસ્ટ્સને એક મોટો સ્ટેજ આપવો એ માત્ર મનોરંજન પૂરતી બાબત નથી, પરંતુ તે કેનેડિયન-ભારતીય પ્રતિભાઓ અને આપણી આવનારી પેઢીના ભવિષ્યમાં કરવામાં આવેલું એક બહુમૂલ્ય રોકાણ છે. જોકે, આ મુદ્દો માત્ર કલાકારો સુધી સીમિત નથી. આ પહેલે સમુદાયમાં એક ઊંડી અને વધુ મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાને જન્મ આપ્યો છે.

નવરાત્રી એ માત્ર એક મનોરંજનનો કાર્યક્રમ કે ગરબા ઇવેન્ટ નથી. ગરબાનો સીધો અને અખંડ સંબંધ આપણી પવિત્ર સંસ્કૃતિ, ભક્તિભાવ અને જગતજનની મા અંબાની આરાધના સાથે જોડાયેલો છે. પેઢીઓથી આપણા પૂર્વજો અને પરિવારો નવરાત્રી દરમિયાન માત્ર રાસ રમવા માટે એકઠા નહોતા થતા, પરંતુ શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવ વ્યક્ત કરવા, એકબીજા સાથે સામાજિક રીતે જોડાવા અને પોતાના બાળકોને સંસ્કાર તથા પરંપરાઓની વિરાસત સોંપવા માટે ભેગા થતા હતા. આ પ્રકારની વિચારણા અને મંથન માત્ર ગરબા કે નવરાત્રી સુધી અટકવું ન જોઈએ. આવા જ પ્રશ્નો અને ચિંતાઓ ત્યારે પણ ઊભી થાય છે જ્યારે ગણેશ મહોત્સવ જેવા પવિત્ર અને પરંપરાગત ધાર્મિક પર્વો કેનેડામાં વર્ષોવર્ષ વધુ ને વધુ વિશાળ અને ‘ઇવેન્ટ-ઓરિએન્ટેડ’ બની રહ્યા છે. મૂળભૂત રીતે ગણેશ ઉત્સવ એ સિદ્ધિવિનાયક શ્રી ગણેશજીની ભક્તિ, પ્રાર્થના, સામાજિક એકતા, પ્રાચીન પરંપરા અને વિસર્જનની પવિત્રતા સાથે જોડાયેલો પ્રસંગ છે.

કેનેડામાં વધી રહેલી વસ્તીને કારણે મોટા પ્રમાણમાં લોકોની હાજરી, વ્યાવસાયિક આયોજન (પ્રોફેશનલ ઓર્ગેનાઈઝેશન), વેન્ડર્સ, સ્પોન્સર્સ અને મનોરંજનના સાધનો ઉમેરાય તે કોઈ નકારાત્મક બાબત નથી. વિશાળ આયોજનો માટે થતા ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા અને શ્રદ્ધાળુઓને વધુ સારી સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે આ તમામ બાબતો સંગઠનોને મદદરૂપ થાય છે. પરંતુ હાલમાં કેનેડાના ઈન્ડો-કેનેડિયન સમુદાયમાં સૌથી મોટી ચિંતા એ બાબતની છે કે શું આ ધાર્મિક ઉત્સવોનું વ્યાપારી પાસું (કોમર્શિયલાઇઝેશન) તેની મૂળ સાંસ્કૃતિક અને ભક્તિમય ભાવના કરતાં વધુ મોટું અને હાવી થઈ રહ્યું છે? નવરાત્રી હોય કે ગણેશ મહોત્સવ, દરેક ધાર્મિક ઉત્સવના હૃદયમાં ‘ભક્તિ’ અને ‘શ્રદ્ધા’ જ મુખ્ય સ્થાને રહેવાં જોઈએ.

આ સંદર્ભમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ તફાવત સમજી લેવો જરૂરી છે. સમુદાય એ વાત સારી રીતે જાણે છે કે કેટલાક સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો સંપૂર્ણપણે વ્યાવસાયિક સાહસ (કોમર્શિયલ વેન્ચર) તરીકે આયોજિત થાય છે. ખાનગી બિઝનેસ પ્રોમોટર્સ નફો કમાવવાના હેતુથી કામ કરે છે, આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારોને વળતર મળવું જોઈએ અને પ્રોફેશનલ આયોજકો આર્થિક જોખમ ઉઠાવતા હોય છે. આવી ઇવેન્ટ્સમાં ટિકિટનો ભાવ યોગ્ય છે કે નહીં તે નક્કી કરવાનો અધિકાર સામાન્ય જનતા અને પ્રેક્ષકોનો છે. પરંતુ, પરિસ્થિતિ ત્યારે તદ્દન અલગ બની જાય છે જ્યારે કોઈ ‘નોન-પ્રોફિટ’ (બિન-લાભકારી) કે ચેરિટેબલ ઓર્ગેનાઈઝેશન કોઈ સમુદાય-કેન્દ્રિત કે બહુસાંસ્કૃતિક આયોજન માટે સરકાર તરફથી ગ્રાન્ટ, ફંડિંગ કે અન્ય જાહેર ભંડોળ પ્રાપ્ત કરે છે.

કેનેડાની વિવિધતાસભર કોમ્યુનિટીઓ સમાન રીતે સમૃદ્ધ થાય તે માટે સરકારી સહાય અને ફંડિંગ પૂરું પાડવું એ કેનેડા સરકારની એક અત્યંત સરાહનીય અને ઉત્તમ પહેલ છે. દરેક સમુદાયને પોતાની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓના ઉત્થાન માટે આ સરકારી સાધનોનો ઉપયોગ કરવાનો સમાન અધિકાર છે. પરંતુ, આ સંસાધનોનો ઉપયોગ કમ્યુનિટીના ભલા માટે, સંપૂર્ણ જવાબદારી અને સદ્ભાવના (ગુડ ફેથ) સાથે થવો અનિવાર્ય છે. સંસ્કૃતિનો પ્રચાર-પ્રસાર જતન અને કાળજીપૂર્વક થવો જોઈએ, તેને ‘શોબિઝ’ (Showbiz) કે ભવ્ય શો-ઓફનું સાધન ન બનાવવું જોઈએ. કારણ કે એકવાર જો ધાર્મિક કે સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ ‘શોબિઝ’ બની જાય, તો પછી સમુદાય તેને શ્રદ્ધાના બદલે માત્ર એક વ્યાપારી અને કોમર્શિયલ ચશ્માથી જોવા લાગે છે.

કેનેડા સરકાર પાસે વિવિધ ગવર્નમેન્ટ પ્રોગ્રામ્સ અને ગ્રાન્ટ્સ ઉપલબ્ધ છે, જે બહુભાષીય સંસ્કૃતિ (મલ્ટીકલ્ચરલિઝમ), વિવિધતા અને સમુદાયની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપતી નોન-પ્રોફિટ અને ચેરિટેબલ સંસ્થાઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે. કેટલાક સાંસ્કૃતિક આયોજનો જાહેર મંચ પરથી સરકાર તરફથી મળતી આર્થિક મદદનો આભાર માને છે અને સાથે સાથે કોર્પોરેટ સ્પોન્સરશિપ, વેન્ડર સ્ટોલની ફી પણ મેળવે છે. આ પરિસ્થિતિ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન તરફ આંગળી ચીંધે છે: જ્યારે કોઈ સમુદાય-કેન્દ્રિત સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ માટે નોન-પ્રોફિટ સંસ્થાને ગવર્નમેન્ટ ફંડિંગ કે ટેક્સપેયર્સના પૈસા મળે છે, ત્યારે શું આ સરકારી સહાયનો પ્રત્યક્ષ લાભ આખરે સામાન્ય કોમ્યુનિટી અને સ્થાનિક લોકોને મળી રહ્યો છે?

હાલમાં કમ્યુનિટીમાં એ વાત પણ સખત ચર્ચામાં છે કે શું કેનેડિયન સરકાર કે સંબંધિત સરકારી વિભાગો આ ગ્રાન્ટ મેળવતી સંસ્થાઓ પર કોઈ યોગ્ય મોનિટરિંગ કે ચેકિંગ રાખે છે ખરા? સરકારે એ બાબતની તપાસ કરવી જોઈએ કે પબ્લિક ફંડિંગ મેળવ્યા બાદ આ કાર્યક્રમો વાસ્તવિકતામાં કેવી રીતે યોજાઈ રહ્યા છે અને તે ખરેખર સંપૂર્ણપણે ‘નોન-પ્રોફિટ’ છે કે પછી આડકતરી રીતે ‘ફોર-પ્રોફિટ’ (વ્યાપારી) મોડેલ પર ચલાવવામાં આવે છે? કમ્યુનિટીની સ્પષ્ટ સમજણ છે કે જો કોઈ આયોજન ‘નોન-પ્રોફિટ’ અને કમ્યુનિટીના ભલા માટે હોય, તો તે સદ્ભાવનાથી (ગુડ ફેથ) કાં તો તદ્દન નિઃશુલ્ક હોવું જોઈએ અથવા તો અત્યંત નજીવી પ્રવેશ ફી પર ઉપલબ્ધ થવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, કમ્યુનિટીમાં એ બાબત પણ ઉડીને આંખે વળગી રહી છે કે મોટા ગજાના આયોજકો અને સંગઠનો આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારોને કેનેડા લાવવા માટે વિદેશમાં સતત મોંઘા પ્રવાસો કરી રહ્યા છે. જ્યારે પબ્લિક ફંડ અને નોન-પ્રોફિટના નામે મોટો ખર્ચ કરવામાં આવતો હોય, ત્યારે સામાન્ય લોકોમાં એ પ્રશ્ન જાગવો સ્વાભાવિક છે કે આવા આયોજનોનો વાસ્તવિક હેતુ સામાજિક સેવાનો છે કે વ્યાવસાયિક બ્રાન્ડિંગનો?

આનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે દરેક સાંસ્કૃતિક કે ધાર્મિક ઇવેન્ટ સંપૂર્ણપણે ફ્રી જ હોવી જોઈએ. ગવર્નમેન્ટ ગ્રાન્ટ્સ ચોક્કસ અને મર્યાદિત ખર્ચાઓ માટે જ મળતી હોય છે અને સ્પોન્સરશિપના નિયમો પણ જુદા હોય છે. કેનેડામાં મોટા પાયે યોજાતા મહોત્સવોમાં વેન્યુ રેન્ટલ, આર્ટિસ્ટ્સની ફી, એરફેર, હોટેલ એકોમોડેશન, સાઉન્ડ-લાઈટિંગ, સિક્યોરિટી, ઇન્સ્યોરન્સ, સિટી પરમિટ્સ, માર્કેટિંગ અને સ્ટાફિંગ સહિતનો વિશાળ ખર્ચ થતો હોય છે. સમુદાય આ વ્યાવહારિક વાસ્તવિકતાઓને ખૂબ સારી રીતે સમજે છે.

પરંતુ સાર્વજનિક સહાય કે સરકારી ફંડિંગ આપવા પાછળનો એક સ્પષ્ટ હેતુ હોય છે. જ્યારે કેનેડિયન ટેક્સપેયર્સના નાણાં સમુદાયના ઉત્થાન માટે વપરાતા હોય, ત્યારે સ્થાનિક નાગરિકો અને સમુદાયના લોકો એવો વ્યાજબી પ્રશ્ન પૂછી શકે કે આ મદદથી સામાન્ય જનતાને શો લાભ થયો? શું ટિકિટના દરો ઓછા રાખવામાં આવ્યા? શું વરિષ્ઠ નાગરિકો (સીનિયર્સ) અને પરિવારો માટે સરળ પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરાયો? શું સ્થાનિક આર્ટિસ્ટ્સને તક આપવામાં આવી? આ કોઈ સંસ્થાના ચોપડા કે હિસાબો તપાસવાની માંગણી નથી, પરંતુ જાહેર નાણાંના હેતુ અને તેની સામાજિક અસર અંગેનો એક અત્યંત વાજબી અને લોકશાહી પ્રશ્ન છે.

આ બાબતને સમજવા માટે એક સરળ અને કાલ્પનિક ગણતરી ધ્યાને લઈએ—આ કોઈ ચોક્કસ ઇવેન્ટનો નાણાકીય હિસાબ નથી. જો કોઈ ગરબા કે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં પ્રવેશ ફી $૩૫ પ્રતિ વ્યક્તિ હોય અને ત્યાં ૫,૦૦૦ ટિકિટ ખરીદનારા લોકો આવે, તો માત્ર ટિકિટનું ગ્રોસ રેવેન્યુ $૧,૭૫,૦૦૦ થાય છે. આ માત્ર પ્રાથમિક આવક છે, નફો નથી. તેમાં ખર્ચાઓ બાદ કરવામાં આવ્યા નથી. આ ઉપરાંત, ઘણી ઇવેન્ટ્સમાં ફૂડ સ્ટોલની ફી, કમર્શિયલ વેન્ડર ફી, બેનર-એડવર્ટાઇઝિંગ અને સ્પોન્સરશિપ પેકેજીસ દ્વારા પણ મોટા પ્રમાણમાં આવક થાય છે, અને જો સરકારી ગ્રાન્ટ ઉમેરાય તો આવકનો આંકડો વધુ મોટો બને છે. તેથી મૂળ પ્રશ્ન એ નથી કે “આયોજકોએ કેટલા પૈસા કમાયા?” પરંતુ વધુ રચનાત્મક પ્રશ્ન એ છે કે: “જો સરકારી ફંડિંગ, સ્પોન્સરશિપ અને કોમ્યુનિટીના સપોર્ટથી એક નોન-પ્રોફિટ કાર્યક્રમ યોજાતો હોય, તો આ તમામ સામુહિક સહાયથી કોમ્યુનિટીને શું લાભ મળી રહ્યો છે?”

આ બાબતે કેનેડામાં જ ઉપલબ્ધ કેટલાક ઉત્તમ મોડેલ્સ વિચારવા જેવા છે. ઇટોબીકોકની પ્રખ્યાત ગરબા પરંપરા વર્ષોથી કમ્યુનિટી માટે તદ્દન નિઃશુલ્ક પ્રવેશ આપે છે. અન્ય કેટલીક સંસ્થાઓ માત્ર કાર્યક્રમનો ખર્ચ નીકળે તે માટે અત્યંત નજીવી પ્રવેશ ફી રાખીને મહત્તમ લોકોને જોડવાનો પ્રયાસ કરે છે. સિટી ઓફ બ્રામ્પટને પણ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તમામ નાગરિકો માટે ફ્રી કોમ્યુનિટી ગરબાનું સુંદર આયોજન કર્યું છે. અને હવે, બ્રામ્પટનનું હિન્દુ સભા મંદિર એક નવો જ રાહ ચીંધી રહ્યું છે: છ રાત, છ સ્થાનિક કલાકારો અને તદ્દન ફ્રી ગરબા. આ ઉદાહરણો એવું સાબિત નથી કરતા કે કેનેડાના તમામ ગરબા ફ્રી જ હોવા જોઈએ, કારણ કે દરેક ઇવેન્ટનું બજેટ, સ્થળ અને વ્યવસ્થા અલગ હોય છે. પરંતુ જ્યારે અન્ય કમ્યુનિટી ઇવેન્ટ્સમાં ટિકિટના દરો ખૂબ ઊંચા રાખવામાં આવે છે, ત્યારે સામાન્ય લોકોમાં આવા પ્રશ્નો અને ચર્ચાઓ સહજ રીતે જાગે છે.

આ સમગ્ર ચર્ચામાં ભારત કે વિદેશથી આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારો (ઈન્ટરનેશનલ આર્ટિસ્ટ્સ) સામે કોઈ વિરોધ કે નિશાન હોવું ન જોઈએ. આ પ્રખ્યાત કલાકારોએ વિશ્વભરમાં ગરબા, ભારતીય સંગીત અને આપણી સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને જીવંત રાખવામાં અદ્ભુત યોગદાન આપ્યું છે. કેનેડામાં વસતા અનેક ઇન્ડો-કેનેડિયનો પોતાના વતનમાં આ કલાકારોને સાંભળીને મોટા થયા છે. આજે આ કલાકારો હજારો કિલોમીટરનો પ્રવાસ ખેડીને કેનેડિયન શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કરવા આવે છે, અને તેમનું હંમેશાં સન્માનપૂર્વક સ્વાગત છે. તેવી જ રીતે, કેનેડાના જે આયોજકો ભારે આર્થિક અને લોજિસ્ટિકલ જોખમ ઉઠાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારોને અહીં લાવે છે, તેમના સાહસ અને પ્રયાસો પણ બિરદાવવા યોગ્ય છે.

તેથી, આ વિષય ક્યારેય “કેનેડિયન આર્ટિસ્ટ્સ વિરુદ્ધ ઇન્ટરનેશનલ આર્ટિસ્ટ્સ” નો હોવો જ ન જોઈએ. તેના બદલે સાચો પ્રશ્ન એ છે કે: શું આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારો, કેનેડાના સ્થાનિક આર્ટિસ્ટ્સ, આયોજકો, સ્પોન્સર્સ, સરકાર અને સામાજિક સંસ્થાઓ સાથે મળીને કામ કરી શકે? શું મોટા આયોજનોમાં કેનેડાના ઊભરતા કલાકારોને વધુ મંચ આપી શકાય? શું મોટા સ્પોન્સર્સની મદદથી સામાન્ય પરિવારો માટે ટિકિટના દર સુલભ બનાવી શકાય? શું કલાકારો અને આયોજકો વચ્ચેની આ સફળ ભાગીદારીમાંથી મળતા લાભનો કંઈક અંશ કેનેડાની લોકલ હોસ્પિટલ ફાઉન્ડેશન, ચિલ્ડ્રન્સ ચેરિટી, લોકલ ફૂડ બેંક કે યુવા કલ્યાણના કાર્યોમાં યોગદાન રૂપે આપી શકાય? આ તમામ માત્ર સકારાત્મક શક્યતાઓ છે, કોઈના પર મૂકાયેલા આક્ષેપો નથી. કેમ કે જો નોન-પ્રોફિટ ઈવેન્ટ હોય તો થયેલ નફો કમ્યૂનિટી ના હિત માં જ ઉપયોગી થવો જોઈએ.

અહીં જ સમુદાયની સૌથી મોટી અને ઊંડી ચિંતાને વાચા આપવાની જરૂર છે. નવરાત્રી અને ગણેશ મહોત્સવ એ માત્ર બજારમાં વેચવાની કોઈ પ્રોડક્ટ કે મનોરંજનની સામગ્રી નથી. તે આપણો પવિત્ર સાંસ્કૃતિક વારસો, આપણી અસ્મિતા અને આપણી શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. આપણા માતા-પિતા અને દાદા-દાદીએ અત્યંત વિષમ પરિસ્થિતિઓમાં પણ આ પરંપરાઓને જાળવી રાખી હતી. કેનેડા આવેલા ઇમિગ્રન્ટ પરિવારો આ સંસ્કારોને સાત સમુદ્ર પાર હજારો કિલોમીટર દૂર અહીં લાવ્યા છે. હવે આપણી એ નૈતિક જવાબદારી છે કે કેનેડામાં જન્મેલી અને ઉછરેલી નવી પેઢી માત્ર ગરબા ગાતાં કે ગણેશ ઉત્સવ ઉજવતાં ન શીખે, પરંતુ આ તહેવારો પાછળનો આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક હેતુ શું છે તે પણ ઊંડાણપૂર્વક સમજે.

સમુદાયનો વિકાસ આવકાર્ય છે. વ્યાવસાયિક અને પ્રોફેશનલ આયોજનો આવકાર્ય છે. સ્પોન્સર્સ અને વિદેશી કલાકારોનું સ્વાગત છે. સાંસ્કૃતિક મનોરંજન પૂરું પાડતા વ્યાપારી સાહસો પણ કેનેડાના બહુભાષીય માર્કેટપ્લેસનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. પરંતુ જ્યાં નોન-પ્રોફિટ સંસ્થાઓ સમુદાયના નામે જાહેર સાર્વજનિક સહાય કે સરકારી ગ્રાન્ટ્સ મેળવે છે, ત્યાં તે મદદનો વાસ્તવિક લાભ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચે છે કે નહીં તે પૂછવું એ દરેક નાગરિકનો અધિકાર છે.

ગરબાની પવિત્રતા અને મૂળ ભાવના જાળવી રાખો. ગણેશ મહોત્સવના કેન્દ્રમાં ગણપતિ બાપ્પાની ભક્તિને અખંડ રાખો. આપણા વારસા, સંસ્કૃતિ, શ્રદ્ધા અને ભક્તિરસને જીવંત રાખો. કારણ કે જ્યારે વ્યાપારીકરણ અને નફાખોરી આપણી સદીઓ જૂની પરંપરાઓ પર હાવી થવા લાગે, ત્યારે સમુદાયે આગળ આવીને ખુલ્લા મનથી તેનો અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ.

આ કોઈ સંસ્થા સામેનો આક્ષેપ નથી, પરંતુ એક ઈમાનદાર અભિપ્રાય, સમુદાયની ચિંતા અને સકારાત્મક ચર્ચા શરૂ કરવાનો નમ્ર પ્રયાસ છે.

તંત્રી નોંધ: આ એક અભિપ્રાય અને સમુદાયના મંથન પર આધારિત લેખ છે. તે કેનેડામાં યોજાતા સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક ઉત્સવો અંગેના અવલોકનો અને પ્રશ્નો રજૂ કરે છે. નાણાકીય ભંડોળ (ફંડિંગ) અને આવક (રેવેન્યુ) અંગેના સંદર્ભો સામાન્ય અથવા કાલ્પનિક ગણતરીઓ પર આધારિત છે અને તે કોઈ ચોક્કસ સંસ્થા કે આયોજનના નાણાકીય હિસાબો સામેના આક્ષેપો નથી.