સ્થાનિક રાજકારણમાં નવોદિતોનો દબદબો: ઓન્ટારિયો ચૂંટણીમાં ૬૮% નવા ચહેરા, પણ જેન્ડર ગેપ યથાવત
ટોરોન્ટો – ઓન્ટારિયોની ૨૦૨૬ની મ્યુનિસિપલ ઇલેક્શનમાં ચૂંટણી સ્પર્ધા વધુ તીવ્ર બની રહી હોવાના આશાસ્પદ સંકેતો મળી રહ્યા છે. આ વખતે બિનહરીફ ચૂંટાઈ આવતા કેન્ડિડેટ્સની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે સ્થાનિક સરકારમાં સેવા આપવા માટે નવોદિત નેતાઓ મોટી સંખ્યામાં આગળ આવી રહ્યા છે. એસોસિએશન ઓફ મ્યુનિસિપાલિટીઝ ઓફ ઓન્ટારિયો (AMO) દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા એક તાજેતરના અહેવાલ અને વિશ્લેષણ અનુસાર, જોકે આ આંકડા પ્રોત્સાહક દિશા દર્શાવે છે, છતાં લોકલ ડેમોક્રેસીમાં લોકોની ભાગીદારી અને સમાન પ્રતિનિધિત્વ મજબૂત કરવાના માર્ગે હજુ પણ મોટા પડકારો ઉભા છે. ઓન્ટારિયોમાં કુલ ૪૪૪ મ્યુનિસિપલ ગવર્નમેન્ટ્સ આવેલી છે, જેમાંથી ૪૧૪ મ્યુનિસિપાલિટીઝમાં આવતા મહિને વોટિંગ થશે. કેટલીક અપર-ટાયર મ્યુનિસિપાલિટીઝના કાઉન્સિલર્સ લોઅર-ટાયર ઇલેક્શન દ્વારા ચૂંટાઈને આવે છે, જેના કારણે ત્યાં સીધી અલગ ચૂંટણી યોજવાની જરૂર રહેતી નથી.
આ વર્ષના સૌથી મહત્વના તારણોમાંથી એક એ છે કે બિનહરીફ બેઠકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. આ વખતે લગભગ ચારમાંથી એક મેયર, લોકલ ઓફિસિયલ અથવા અન્ય કાઉન્સિલ હેડ બિનહરીફ (uncontested) ચૂંટાયા છે, એટલે કે તેમણે કોઈ વિરોધી ઉમેદવારનો સામનો કરવો પડ્યો નથી. ઓન્ટારિયોના સિટી હોલ અને ટાઉન હોલમાં આ પ્રોપોર્શન હજુ પણ મોટો ગણાય, પરંતુ પાછલી બે મ્યુનિસિપલ ઇલેક્શન ટર્મની સરખામણીએ આ વખતે પરિસ્થિતિમાં સારો સુધારો જોવા મળ્યો છે. સમગ્ર પ્રોવિન્સમાં આશરે ૪૦૦ કેન્ડિડેટ્સ સામે કોઈ સ્પર્ધક નથી, જે આંકડો ભૂતકાળની ચૂંટણીઓ કરતાં ઘણો ઓછો છે.
આ સુધારા છતાં, ઓન્ટારિયોની ૧૯ મ્યુનિસિપાલિટીઝ એવી છે જ્યાં આખી કોઉન્સિલ બિનહરીફ બિનસ્પર્ધાત્મક રીતે બિનહરીફ ચૂંટાઈ આવી છે. આ કારણે ત્યાંના લોકલ રેસિડેન્ટ્સને પોતાના કાઉન્સિલર કે મેયર પસંદ કરવા માટે વોટ આપવાની તક જ મળી નથી. આ કોમ્યુનિટીઝની સાઈઝમાં ઘણો તફાવત છે. માત્ર ૧૦૫ની વસ્તી ધરાવતું ‘ટાઉનશીપ ઓફ બ્રેથુર’ સૌથી નાનું ટાઉન છે, જ્યારે આશરે ૮,૦૫૭ની વસ્તી ધરાવતું ‘કાપુસ્કેસિંગ’ એવું સૌથી મોટું ટાઉન છે જ્યાં સમગ્ર કાઉન્સિલ બિનહરીફ બિનસ્પર્ધાત્મક રીતે વિજેતા બની છે.
બીજી તરફ, સૌથી વધુ ઉત્સાહજનક બાબત એ છે કે ચૂંટણી લડી રહેલા ઉમેદવારોમાંથી બહુમતી લોકો પ્રથમ વખત રાજકારણમાં ઝંપલાવી રહ્યા છે. AMOના ડેટા અનુસાર, આ વર્ષે ૬૮ ટકા કેન્ડિડેટ્સ એવા છે જેઓ અગાઉ ક્યારેય મ્યુનિસિપલ ઓફિસમાં રહ્યા નથી. વર્ષ ૨૦૨૨ની મ્યુનિસિપલ ઇલેક્શનની સરખામણીએ આ પ્રમાણમાં ૨ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. આ અંગે વાત કરતાં AMOના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર લિંડસે જોન્સે જણાવ્યું હતું કે, “આ વર્ષના આંકડા દર્શાવે છે કે ઓન્ટારિયોના નિવાસીઓ પોતાની કોમ્યુનિટીની સેવા કરવા માટે ઉત્સાહભેર આગળ આવી રહ્યા છે. બે-તૃતીયાંશ કરતાં વધુ ઉમેદવારો મ્યુનિસિપલ ઇલેક્શન પ્રોસેસમાં સાવ નવા છે. એક મજબૂત મ્યુનિસિપલ ગવર્નમેન્ટનો આધાર એવા લોકો પર રહેલો છે જેઓ ઉમેદવારી નોંધાવવા, ચૂંટણી સ્પર્ધામાં ઉતરવા અને પોતાની કોમ્યુનિટીનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની જવાબદારી ઉપાડવા તૈયાર થાય છે.”
આ આંકડા ખાસ કરીને એટલા માટે મહત્વના છે કારણ કે સમગ્ર ઓન્ટારિયોમાં સ્થાનિક સરકારો ઉપર જવાબદારીઓનું ભારણ અને ગંભીરતા સતત વધી રહ્યા છે. હાઉસિંગ સપ્લાય અને હાઉસિંગ એસિસ્ટન્સ, પ્રોપર્ટી ટેક્સ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન, ટ્રાફિક કન્જેશ્ચન, રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, પબ્લિક ટ્રાન્ઝિટ, હોમલેસનેસ, કોમ્યુનિટી સેફ્ટી, રેક્રીએશન અને સિટી ડેવલપમેન્ટ જેવા અનેક જટિલ મુદ્દાઓ પર આજે પ્રોવિન્સની કાઉન્સિલ ટેબલ્સ પર ગહન ચર્ચાઓ થઈ રહી છે. મ્યુનિસિપલ ગવર્નમેન્ટ એ શાસનનું એવું સ્તર છે જેનો સામનો નાગરિકોએ તેમના રોજિંદા જીવનમાં સૌથી વધુ કરવો પડે છે. સિટી હોલ ખાતે લેવાતા નિર્ણયો નેબરહુડ ડેવલપમેન્ટ, ગાર્બેજ કલેક્શન, લોકલ પાર્ક્સ, ગલી-માર્ગો, પબ્લિક ટ્રાન્ઝિટ, પાર્કિંગ રૂલ્સ, ઝોનિંગ બાય-લોઝ અને ઇમરજન્સી સર્વિસીસ પર સીધી અસર કરે છે.
નવોદિત ઉમેદવારો વધ્યા છે, પરંતુ જેન્ડર રિપ્રેઝન્ટેશન એટલે કે મહિલા પ્રતિનિધિત્વ ક્ષેત્રે પ્રગતિ હજુ પણ મર્યાદિત છે. આ વર્ષે ઓન્ટારિયોમાં મ્યુનિસિપલ કેન્ડિડેટ્સમાં મહિલાઓનું પ્રમાણ આશરે ૩૨ ટકા જેટલું જ છે, જે ૨૦૨૨ની ચૂંટણી કરતાં માત્ર ૧ ટકો વધુ છે. આનો અર્થ એ થયો કે લગભગ બે-તૃતીયાંશ ઉમેદવારો હજુ પણ પુરુષો જ છે, જે દર્શાવે છે કે સ્થાનિક રાજકારણમાં વ્યાપક વિમેન રિપ્રેઝન્ટેશન મેળવવું એ હજુ પણ એક મોટો પડકાર છે.
દક્ષિણ એશિયાઈ અને ખાસ કરીને ઓન્ટારિયોમાં ઝડપથી વધી રહેલી ઇન્ડો-કેનેડિયન કોમ્યુનિટી માટે, મ્યુનિસિપલ પોલિટિક્સમાં પ્રવેશતા નવા ઉમેદવારોની સંખ્યા એ કોમ્યુનિટી પાર્ટિસિપેશન વધારવાની એક ઉત્તમ તક બની શકે છે. સામાન્ય રીતે ફેડરલ કે પ્રોવિન્શિયલ કેમ્પેઇનની સરખામણીએ મ્યુનિસિપલ ઇલેક્શન પર સિટિઝન્સનું ધ્યાન ઓછું હોય છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે સ્થાનિક કાઉન્સિલર્સ અને મેયર્સ જે નિર્ણયો લે છે તેની સીધી અસર આપણા પરિવારો, હોમઓનર્સ, ભાડૂતો, સ્મોલ બિઝનેસિસ અને આપણા નેબરહુડ પર પડે છે. બિનહરીફ બેઠકો ઘટવી એ પ્રોત્સાહક છે કારણ કે ચૂંટણી સ્પર્ધાના કારણે રેસિડેન્ટ્સને નવા વિચારો સાંભળવાની, કેન્ડિડેટ્સની સરખામણી કરવાની અને આખરે તેમને કોણ રિપ્રેઝન્ટ કરશે તેની યોગ્ય પસંદગી કરવાની તક મળે છે.
અંતમાં, AMO ચેતવણી આપે છે કે આ આંકડા જોઈને મ્યુનિસિપાલિટીઝ કે સ્થાનિક નાગરિકોએ સ્થાનિક લોકશાહીમાં ભાગીદારી અંગે નિશ્ચિંત કે આળસુ થઈ જવાની જરૂર નથી. બેલેટ પેપર પર પોતાના નામ ઉમેરતા કેન્ડિડેટ્સ એ તંદુરસ્ત ડેમોક્રેટિક પ્રોસેસનો માત્ર એક ભાગ છે. સ્થાનિક રેસિડેન્ટ્સની પણ એ જવાબદારી છે કે તેઓ આ ઉમેદવારો વિશે જાણે, તેમની પ્રાયોરિટીઝ તપાસે, કોમ્યુનિટી ડિસ્કશન્સમાં ભાગ લે અને સૌથી મહત્વનું એટલે કે ચૂંટણીના દિવસે મતદાન કરીને પોતાનો કિંમતી વોટ આપે. ઓન્ટારિયોની ૨૦૨૬ની મ્યુનિસિપલ ચૂંટણી દર્શાવે છે કે વધુ લોકો પોલિટિકલ એરેનામાં ઉતરવા માટે તૈયાર છે. હવે ખરી કસોટી એ વાતની છે કે વોટર્સ સિટી કાઉન્સિલમાં યોગ્ય નેતાઓને મોકલવા માટે કેટલા જાગૃત થઈને વોટિંગમાં ભાગ લે છે.
