કેનેડામાં સાઉથ એશિયન સમુદાય સામે વધતો હેટ ક્રાઇમ: બૅરીની સિટી બસમાં શીખ યુવાન પર હુમલો, ત્રણની ધરપકડ

ધ્વનિ ન્યૂઝ ઓનલાઇન | બૅરી

બૅરી ટ્રાન્ઝિટની બસોમાં મુસાફરો પર થયેલા બે કથિત હુમલાઓ, જેમાં એક મુસાફરની પાઘડી ઉતારીને તેના પર બિયર રેડવાની શરમજનક ઘટનાનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેણે ફરી એકવાર દેખીતી રીતે અલગ ઓળખ ધરાવતી લઘુમતીઓની સુરક્ષા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. રાષ્ટ્રીય આંકડાઓ મુજબ સમગ્ર કેનેડામાં સાઉથ એશિયન સમુદાયને નિશાન બનાવતા હેટ ક્રાઇમમાં ચિંતાજનક વધારો થઈ રહ્યો છે, ત્યારે આ ઘટનાએ ઇન્ડો-કેનેડિયન પરિવારો અને ખાસ કરીને બસોમાં મુસાફરી કરતા વિદ્યાર્થીઓમાં ભયનો માહોલ પેદા કર્યો છે. બૅરી પોલીસે ૧૦ નવેમ્બરના રોજ સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી કે રવિવાર, ૮ નવેમ્બરના રોજ બનેલી બે અલગ-અલગ ઘટનાઓ બાદ ૧૬, ૧૮ અને ૧૯ વર્ષની વયના ત્રણ યુવકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પીડિતોને કોઈ ગંભીર શારીરિક ઈજાઓ પહોંચી નથી. જોકે, આ તમામ આરોપો હજુ કોર્ટમાં સાબિત થવાના બાકી છે અને કાયદા મુજબ આરોપીઓ નિર્દોષ માનવામાં આવે છે.

પોલીસ અહેવાલ મુજબ, પ્રથમ ઘટના સાંજે આશરે ૭:૧૫ વાગ્યે એસ્સા રોડ (Essa Road) વિસ્તારમાં દોડતી એક સિટી બસમાં બની હતી. ત્રણ શંકાસ્પદ શખ્સોએ ૨૬ વર્ષીય યુવાનની કથિત રીતે પજવણી કરી, તેને ધક્કો માર્યો, લાફા માર્યા અને અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ કરી હતી. જ્યારે આ મુસાફરે મદદ માટે બસ ડ્રાઇવરનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે આરોપીઓએ તેને બસમાંથી ધક્કો મારીને પ્લેટફોર્મ પર પાડી દીધો હતો અને ત્યારબાદ તે વિસ્તારમાંથી ફરાર થઈ ગયા હતા. આ ઘટનાના લગભગ ૭૫ મિનિટ બાદ, પોલીસે જણાવ્યું હતું કે આ જ ત્રણ શંકાસ્પદ યુવકોએ યોંગ સ્ટ્રીટ (Yonge Street) પર અન્ય એક સિટી બસમાં મુસાફરી કરી રહેલા ૨૨ વર્ષીય યુવાનને નિશાન બનાવ્યો હતો. આ કથિત પજવણીએ ત્યારે અત્યંત હિંસક અને અપમાનજનક વળાંક લીધો જ્યારે એક આરોપીએ મુસાફરની પાઘડી ઉતારી લીધી અને તેના પર બિયર રેડી દીધો.

જ્યારે પીડિત યુવાને પોલીસનો સંપર્ક કરવા માટે ફોન કાઢ્યો, ત્યારે એક આરોપીએ તેનો સેલફોન ઝૂંટવી લીધો અને જમીન પર પછાડી દીધો હતો. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, ત્યારબાદ યુવાને મદદ માટે બસ ડ્રાઇવર તરફ દોટ મૂકી, પરંતુ બે આરોપીઓએ તેને પકડી રાખ્યો હતો જ્યારે ત્રીજા આરોપીએ તેના ચહેરા અને શરીરના ઉપરના ભાગમાં મુક્કા માર્યા હતા. આ કૃત્ય આચર્યા બાદ આરોપીઓ બસમાંથી ઉતરીને નજીકમાં ઉભેલી એક ટેક્સીમાં બેસી ગયા હતા. પોલીસ અધિકારીઓએ રાત્રે ૯ વાગ્યા પહેલા સિમકો અને મુલકાસ્ટર સ્ટ્રીટ (Simcoe and Mulcaster streets) નજીક આ ટેક્સીને શોધી કાઢી હતી અને ત્રણેય આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી.

બૅરી પોલીસ સર્વિસની અખબારી યાદીમાં જણાવાયું છે કે દરેક આરોપી પર ક્રિમિનલ કોડ હેઠળ ‘નફરતથી પ્રેરિત ગુના’ (Offence Motivated by Hatred) નો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ યાદીમાં કોઈ ચોક્કસ કલમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી, કોર્ટની તારીખો આપવામાં આવી નથી કે વ્યક્તિગત ચાર્જશીટના ચોક્કસ શબ્દો સમજાવવામાં આવ્યા નથી. આ ઉપરાંત, પીડિતોના નામ, રાષ્ટ્રીયતા કે ઇમિગ્રેશન સ્ટેટસ જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી. આ સમગ્ર ઘટના સાઉથ એશિયન અને ખાસ કરીને ઇન્ડો-કેનેડિયન સમુદાય માટે અત્યંત ચિંતાજનક આંકડાકીય પૃષ્ઠભૂમિ વચ્ચે સામે આવી છે. સ્ટેટિસ્ટિક્સ કેનેડા (Statistics Canada) દ્વારા જુલાઈ ૨૦૨૬માં જાહેર કરાયેલા અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૫માં સમગ્ર કેનેડામાં સાઉથ એશિયન લોકોને નિશાન બનાવતા પોલીસ-રિપોર્ટેડ હેટ ક્રાઇમના ૪૮૩ કેસ નોંધાયા હતા, જે ૨૦૨૪માં નોંધાયેલા ૩૨૪ કેસની સરખામણીએ ૪૯ ટકાનો જંગી વધારો દર્શાવે છે.

આ એજન્સીએ ખાસ કરીને ઓન્ટારિયો અને બ્રિટિશ કોલંબિયાને એવા પ્રાંતો તરીકે ઓળખાવ્યા છે જ્યાં આ વધારો નોંધપાત્ર રહ્યો છે. આ તારણો સાઉથ એશિયન સમુદાયને નિશાન બનાવવાની વધતી પ્રવૃત્તિ અંગેની ચિંતાને સમર્થન આપે છે, જોકે રાષ્ટ્રીય આંકડાઓ પરથી એ સ્પષ્ટ થતું નથી કે ઓન્ટારિયોના કોઈ ચોક્કસ વિસ્તાર કે મહોલ્લામાં આવી ઘટનાઓ કેટલી વાર બની છે. બીજી તરફ, સમગ્ર દેશનું ચિત્ર થોડું વધુ જટિલ છે. વર્ષ ૨૦૨૫માં સમગ્ર કેનેડામાં પોલીસ-રિપોર્ટેડ હેટ ક્રાઇમમાં લાંબા સમયના વધારા બાદ ત્રણ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો અને કુલ ૪,૭૦૮ ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. જાતિ અથવા વંશીયતાને નિશાન બનાવતા ગુનાઓ ૨,૩૯૧ પર લગભગ સ્થિર રહ્યા હતા. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે એક તરફ રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગુનાઓમાં સામાન્ય ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ કોઈ એક ચોક્કસ સમુદાય સામેના નફરતી હુમલાઓમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

સ્ટેટિસ્ટિક્સ કેનેડા એવી પણ ચેતવણી આપે છે કે વાર્ષિક આંકડાકીય ફેરફારો વાસ્તવિક ગુનાઓની સાથે સાથે લોકોની ફરિયાદ નોંધાવવાની વર્તણૂક, પોલીસની ઓળખ પ્રક્રિયા, તપાસની પદ્ધતિઓ અને સ્થાનિક સંજોગોને પણ પ્રતિબિંબિત કરી શકે છે. આ ગણતરીમાં પુષ્ટિ થયેલા અને શંકાસ્પદ બંને પ્રકારના હેટ ક્રાઇમનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ઘટનાઓની ઓછી નોંધણી (Underreporting) પણ એક મોટી મર્યાદા છે. વર્ષ ૨૦૨૪ના હેટ ક્રાઇમ અંગેના વિગતવાર અહેવાલમાં એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે ભાષાકીય અવરોધો, પોલીસ અને ન્યાયતંત્ર પરનો વિશ્વાસ, તેમજ વધુ ભોગ બનવાનો ડર એવા મુખ્ય પરિબળો છે જે પીડિતોને આગળ આવીને ફરિયાદ કરતા અટકાવે છે.

બૅરીના આ કિસ્સાનું મૂલ્યાંકન કરતા વાચકો અને સ્થાનિક પરિવારો માટે હજુ પણ ઘણી વિગતો વણઉકેલાયેલી છે. પોલીસની યાદીમાં આરોપીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી અપમાનજનક ટિપ્પણીઓનો ઉલ્લેખ નથી, તપાસકર્તાઓ કયા ચોક્કસ પૂર્વગ્રહનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે તે સ્પષ્ટ નથી, કે અન્ય મુસાફરોએ શું જોયું તેનું વર્ણન પણ નથી. પાઘડી ઉતારવી એ અત્યંત ગંભીર અને સંવેદનશીલ બાબત છે, પરંતુ પોલીસ નિવેદનમાં મુસાફરના ધર્મની સ્પષ્ટ ઓળખ કરવામાં આવી નથી. બંને પીડિત યુવાનોએ બસ ડ્રાઇવરો પાસે મદદ માંગી હોવાનું જણાવાયું છે, પરંતુ ડ્રાઇવરોએ કેવો પ્રતિભાવ આપ્યો, સર્વેલન્સ ફૂટેજ મેળવવામાં આવ્યા છે કે કેમ, અથવા ટ્રાન્ઝિટ સુરક્ષા પ્રક્રિયાઓની સમીક્ષા થઈ રહી છે કે કેમ તે અંગે કોઈ માહિતી અપાઈ નથી. ગંભીર શારીરિક ઈજાઓ ન થઈ હોવી એ રાહતની વાત છે, પરંતુ બંને મુસાફરોની માનસિક સ્થિતિ કે તેમને મળેલા સહકાર અંગે કોઈ વિગતો જાહેર કરાઈ નથી. રોજિંદા અભ્યાસ અને કામકાજ માટે પબ્લિક ટ્રાન્ઝિટ પર નિર્ભર રહેતા વિદ્યાર્થીઓ અને પરિવારો માટે પોતાની ઓળખના ડર વિના મુસાફરી કરવાનો અધિકાર જળવાઈ રહે તે અત્યંત જરૂરી છે. આ કેસ જેમ જેમ ન્યાયતંત્રમાં આગળ વધશે, તેમ તેમ જવાબદારી નક્કી થવી અને સચોટ માહિતી બહાર આવવી સમુદાયના વિશ્વાસ માટે મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે.

Follow Dhwani on WhatsApp channel