બેંક ઓફ કેનેડાએ વ્યાજદર ૨.૨૫ ટકા પર સ્થિર : મોર્ગેજધારકોને કામચલાઉ રાહત, પરંતુ દરો ઘટે તેવી કોઈ શક્યતા નથી
ઓટાવા: કેનેડાની સેન્ટ્રલ બેંક એટલે કે ‘બેંક ઓફ કેનેડા’એ બુધવારે પોતાના નીતિગત વ્યાજદર (પોલિસી વ્યાજદર) ૨.૨૫ ટકાના સ્તરે યથાવત રાખવાની મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણયથી દેશના કરોડો ઘરમાલિકો, હોમ બાયર્સ અને લોન ધારકોને અત્યાર પૂરતી ચોક્કસપણે એક મોટી નાણાકીય સ્થિરતા અને માનસિક શાંતિ મળી છે. પરંતુ આ જાહેરાતની સાથે બેંક ઓફ કેનેડાએ આપેલો આર્થિક સંદેશ એવો છે કે આગામી દિવસોમાં ધિરાણ સસ્તું થશે તેવી આશા હાલ પૂરતી મુકવી વ્યાજબી નથી. વ્યાજદરમાં ઘટાડાની રાહ જોઈને બેઠેલા કેનેડિયન નાગરિકો માટે આ સંકેત બહુ આશ્વાસનજનક નથી.
અંકગણિત અને આંકડાશાસ્ત્રના જંજાળમાં ઊંડા ઊતરતા પહેલા, દેશભરમાં કાર્યરત અમારા ગુજરાતી તેમજ સાઉથ એશિયન મોર્ગેજ સ્પેશિયાલિસ્ટ્સ, ફાઇનાન્સિયલ એડવાઇઝર્સ અને રિયલ્ટર્સની સમર્પિત કામગીરીની પ્રશંસા કરવી અનિવાર્ય છે. બેંક ઓફ કેનેડાના વ્યાજદર અંગેના નિર્ણયની મિનિટોમાં જ આ તમામ નિષ્ણાતોએ સોશિયલ મીડિયા પર વિસ્તૃત અપડેટ્સ પોસ્ટ કરીને આપણી કમ્યુનિટીને સતર્ક અને માહિતગાર કરી દીધી હતી. તેમનું આ ત્વરિત પગલું દર્શાવે છે કે તેઓ કેનેડાના આર્થિક બજારો અને નાણાકીય સ્થિતિ પર ખૂબ જ બારીક નજર રાખી રહ્યા છે. તેઓ આપણા સમુદાયના દરેક પરિવારના બજેટ અને નાણાકીય ભવિષ્યને અસર કરતી દરેક નાની-મોટી વિગતથી સૌને વાકેફ રાખવા માટે કટિબદ્ધ છે.
ધ્વનિ ઇન્ડો-કેનેડિયન ન્યૂઝપેપર સોશિયલ મીડિયાના તે ત્વરિત એલર્ટ્સ કરતાં કદાચ થોડા કલાકો મોડું હોઈ શકે, પરંતુ સાચો અને મોટો પ્રશ્ન માત્ર એટલો જ નથી કે “શું વ્યાજદરો બદલાયા?” અસલી અને ગંભીર પ્રશ્ન એ છે કે આજના આ નિર્ણયનો કેનેડામાં વસતા આપણા દરેક ઇન્ડો-કેનેડિયન પરિવારના માસિક બજેટ, હોમ મોર્ગેજ અને દૈનિક જીવન પર ખરેખર શું પ્રભાવ પડશે.
બેંક ઓફ કેનેડાએ પોતાના બેન્ચમાર્ક ઓવરનાઇટ વ્યાજદરને ૨.૨૫ ટકાના સ્તરે યથાવત રાખ્યા છે, જ્યાં તે છેલ્લા ૧૧ મહિનાથી સતત જળવાઈ રહ્યા છે. સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નર ટિફ મેકલેમે આ નિર્ણય અંગે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે બીજા ક્વાર્ટરમાં કેનેડાનો આર્થિક વિકાસ દર વાર્ષિક ૩.૩ ટકા નોંધાયો છે, જ્યારે જુલાઈ મહિનામાં બેરોજગારીનો દર થોડો ઘટીને ૬.૪ ટકા થયો છે. પ્રથમ નજરે આ આંકડા આપણી અર્થવ્યવસ્થા માટે ખૂબ જ પ્રોત્સાહક અને મજબૂત લાગે છે. પરંતુ આ આંકડાકીય ચમક-ધમક પાછળની વાસ્તવિકતા એ છે કે કેનેડાના સામાન્ય નાગરિકો અને પરિવારો આજે પણ ભારે આર્થિક દબાણ અને મોંઘવારીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ફુગાવો (ઇન્ફ્લેશન) ત્રણ ટકાની આસપાસ રહ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ ગેસોલિન અને ઇંધણના ઊંચા ભાવ છે. જો ગેસોલિનને આ ગણતરીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવે તો જુલાઈમાં ફુગાવો ૨.૨ ટકા હતો, અને બેંક ઓફ કેનેડાના પોતાના પસંદગીના કોર ફુગાવાના માપદંડો તેના બે ટકાના લક્ષ્યાંકની નજીક જ રહ્યા છે. પરંતુ આપણા સામાન્ય પરિવારો માટે આ સરકારી ઇન્ફ્લેશનના આંકડા સુપરમાર્કેટ અને ક્રોસરી સ્ટોરના બિલિંગ કાઉન્ટર પર પડતા આર્થિક બોજને સંપૂર્ણપણે દર્શાવી શકતા નથી. ગ્રોસરીના વધતા ભાવ, હાઉસિંગ અને મોર્ગેજ પેમેન્ટ્સ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને અન્ય દૈનિક ખર્ચાઓ આજે પણ ઘરોનું બજેટ ખોરવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને સપ્ટેમ્બર મહિનામાં લેબર ડે વીકેન્ડ પછી બાળકોની શાળાઓ શરૂ થતાં જ વાલીઓ પર નવો આર્થિક બોજ આવી પડ્યો છે.
આ નિર્ણયનો વ્યાવહારિક અર્થ એ છે કે વેરીએબલ રેટ મોર્ગેજ અથવા લાઇન ઓફ ક્રેડિટ ધરાવતા કેનેડિયન નાગરિકોને બેંક ઓફ કેનેડા તરફથી વ્યાજદરમાં તાત્કાલિક કોઈ વધારાનો ઝાટકો નહીં લાગે, પરંતુ સાથે જ તેમને કોઈ તાત્કાલિક રાહત પણ મળવાની નથી. બીજી તરફ, ફિક્સ્ડ મોર્ગેજ રેટ્સનો મામલો થોડો વધુ અટપટો છે, કારણ કે તે સેન્ટ્રલ બેંકના ઓવરનાઇટ રેટ કરતાં ગવર્નમેન્ટ બોન્ડ યીલ્ડ પર વધુ આધાર રાખે છે. તેથી જ નજીકના ભવિષ્યમાં વ્યાજદરમાં કપાત કે ઘટાડાની આશા રાખીને બેઠેલા ગૃહમાલિકોએ પોતાની અપેક્ષાઓ થોડી નિયંત્રિત કરવી પડશે.
સેન્ટ્રલ બેંકે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે આગામી સમયમાં મોંઘવારી વધવાનું જોખમ વધી ગયું છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને અશાંતિના કારણે ક્રૂડ ઓઇલ અને એનર્જીના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, યુ.એસ. દ્વારા લાદવામાં આવેલા નવા ટેરિફ અને તેના જવાબમાં કેનેડા દ્વારા લાદવામાં આવેલા વળતા ટેરિફને કારણે સ્થાનિક બિઝનેસીસ અને અંતતઃ ગ્રાહકો માટે ચીજવસ્તુઓની કિંમતો વધી શકે છે.
વાસ્તવમાં, નાણાકીય બજારોએ બુધવારના આ સંદેશને બેંક ઓફ કેનેડાના આક્રમક વલણ તરીકે મૂલવ્યો છે. રોઇટર્સના રિપોર્ટ અનુસાર, ગવર્નર મેકલેમની ટિપ્પણીઓ બાદ ભવિષ્યમાં વ્યાજદરમાં વધારાની શક્યતાઓ વધી ગઈ છે. બજારના નિષ્ણાતો હવે ડિસેમ્બર મહિનાથી જ વ્યાજદરમાં વધારો થવાની શક્યતાઓની ગણતરી કરી રહ્યા છે. કેનેડામાં વસતા આપણા વિશાળ ઇન્ડો-કેનેડિયન હોમઓનર્સ અને સ્મોલ બિઝનેસ કમ્યુનિટી માટે આ ચિંતાજનક સંકેત છે. ૨.૨૫ ટકાનો પોલિસી રેટ આજે ભલે સ્થિરતા આપતો હોય, પરંતુ આગામી સમયનો નવો અધ્યાય ફુગાવા, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, રોજગારીના આંકડા અને કેનેડા-યુ.એસ. વચ્ચેના ટેરિફ યુદ્ધ પર આધારિત રહેશે. સુરંગના છેડે પ્રકાશ જરૂર દેખાઈ રહ્યો છે, પરંતુ કેનેડિયન્સે એવું માની લેવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ કે આપણી આર્થિક ટ્રેન સુરક્ષિત રીતે સ્ટેશને પહોંચી ગઈ છે.
