કેનેડામાં હિંદુ મંદિરોને નિશાન બનાવતા તાજેતરના હિંસક વિરોધને પગલે, દેશનું રાજકીય વાતાવરણ વધુને વધુ ધ્રુવીકરણ પામ્યું છે. બ્રેમ્પટન હિંદુ સભા મંદિર પરના હુમલા અને ત્યારપછીના પ્રદર્શનોએ હિંદુ સમુદાયમાં ચિંતા વધારી દીધી છે. જો કે, ધાર્મિક લઘુમતીઓની સુરક્ષાની ચિંતાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે, સંસદમાં રાજકીય ચર્ચા ઉગ્ર બની ગઈ છે, અને કેટલીકવાર, વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડો અને કન્ઝર્વેટિવ નેતા પિયર પોઈલીવરે વચ્ચે અવિચારી શબ્દોના યુદ્ધમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. બંને એક-બીજા તરફ આંગળી ચીંધીને, ચૂંટણીલક્ષી લાભ માટે પરિસ્થિતિનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી, રાજકીય એક-અપમેનશિપની લડાઈમાં સામેલ છે.
હાલનો મુખ્ય મુદ્દો, જોકે, વણઉકેલાયેલો રહે છે: ન તો ટ્રુડો કે પોઈલીવરે વિરોધમાં ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી જૂથોની સંડોવણીની સીધી નિંદા કરી નથી અથવા સંબોધિત કરી નથી. તેના બદલે, બંને નેતાઓએ હિંદુ વોટ બેંક પર જીત મેળવવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે દોષારોપણ કરવાનું પસંદ કર્યું છે – જે આગામી ફેડરલ ચૂંટણીઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ વસ્તી વિષયક છે. આમ કરવાથી, તેઓ જે સમુદાયોને અદાલતમાં ધ્યેય રાખે છે તેને વધુ વિમુખ કરવાનું જોખમ લે છે અને કેનેડિયન સમાજને વ્યથિત કરતા ઊંડા, વધુ મુશ્કેલીજનક મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે જરૂરી નેતૃત્વ બતાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે.
ટ્રુડો વિ. પોઇલીવરે
સંસદીય માળખું તાજેતરમાં વડા પ્રધાન ટ્રુડો અને વિપક્ષી નેતા પિયરે પોઇલીવર વચ્ચે નાટકીય રીતે શબ્દોની આપ-લે માટેનું મંચ બન્યું હતું. ચર્ચા, જે શરૂઆતમાં ચાલી રહેલી હિંસાથી ઉદભવી હતી, તે ઝડપથી રાજકીય હુમલાઓ તરફ વળી હતી, જેમાં દરેક નેતાએ બીજા પર કેનેડામાં હિન્દુ સમુદાયની જરૂરિયાતોને સંબોધવામાં નિષ્ફળ જવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
ટ્રુડો, લાંબા સમયથી તેમના બહુસાંસ્કૃતિક અભિગમ માટે જાણીતા છે, હિંદુ સમુદાય સહિત વિવિધ વંશીય જૂથો તરફથી પોતાને વધતી તપાસ હેઠળ જોવા મળ્યા છે, જે હિંસક વિરોધની વધતી જતી ભરતી દ્વારા વધુને વધુ લક્ષ્યાંકિત થયા છે. સર્વસમાવેશકતા પ્રત્યે તેમની જાહેર પ્રતિબદ્ધતા હોવા છતાં, ટ્રુડોની ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી ચળવળ સામે સખત વલણ લેવાની તેમની અનિચ્છા માટે ટીકા કરવામાં આવી છે જે આ વિરોધો પાછળ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ભારત સાથેની તેમની સરકારની રાજદ્વારી વ્યૂહરચના અને શીખ અલગતાવાદીઓ સાથે ચાલી રહેલા તણાવને કારણે કેનેડા-ભારત સંબંધો પર પડતી અસરના ડરથી કેનેડાની અંદર ઉગ્રવાદીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં તેઓ અનિચ્છા અનુભવે છે.
બીજી તરફ, પોઈલીવરે ટ્રુડોની દેખીતી નબળાઈનો લાભ ઉઠાવ્યો છે. કન્ઝર્વેટિવ નેતાએ ટ્રુડો પર હિંસક અલગતાવાદના મુદ્દા પર ખૂબ નરમ હોવાનો આરોપ મૂક્યો છે, પોતાને એક વિકલ્પ તરીકે સ્થાન આપ્યું છે જે સુનિશ્ચિત કરશે કે ધાર્મિક સ્થાનો સહિત કેનેડિયન સંસ્થાઓ આવી કટ્ટરપંથી હિલચાલથી સુરક્ષિત છે. જો કે, પોઇલીવરની ટીકા, જ્યારે નિર્દેશ કરે છે, ત્યારે કેનેડિયન સરહદોની અંદર વધતા ખાલિસ્તાની મુદ્દાનો સીધો સામનો કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે. તેમનો વિરોધ વધુને વધુ જાહેર હિંસામાં ફેલાતા ઉગ્રવાદના સ્થાનિક જોખમને સંબોધવાને બદલે ટ્રુડોની વિદેશ નીતિની ભૂલોની વ્યાપક ટીકા પર કેન્દ્રિત છે.
તેમ છતાં, આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ ખાલિસ્તાની અલગતાવાદીઓને ખુલ્લેઆમ સંબોધવા કે નિંદા કરવા સુધી કોઈ નેતા આગળ વધ્યા નથી. બંને નેતાઓ તેના બદલે રાજકીય રમત રમી રહ્યા છે – એક કે જે હાથમાં રહેલા દબાયેલા મુદ્દાને ઉકેલવાને બદલે મત મેળવવા પર કેન્દ્રિત છે.
જે સ્પષ્ટ છે તે એ છે કે ટ્રુડો અને પોઈલીવર બંને હિંદુ વોટ બેંકના મહત્વ વિશે ચુસ્તપણે વાકેફ છે, ખાસ કરીને ગ્રેટર ટોરોન્ટો એરિયા (જીટીએ) અને ઑન્ટારિયોના અન્ય ભાગોમાં મુખ્ય સવારીમાં. ઐતિહાસિક રીતે, હિંદુ સમુદાયે લિબરલ પાર્ટીને ટેકો આપ્યો છે, ખાસ કરીને બહુસાંસ્કૃતિકવાદ અને ઇમિગ્રેશન-ફ્રેંડલી નીતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને કારણે. જો કે, તાજેતરની ઘટનાઓ અને ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદ સામે નિર્ણાયક રીતે કાર્યવાહી કરવામાં ટ્રુડોની અસમર્થતાએ સમુદાયના એક નોંધપાત્ર હિસ્સાને વિશ્વાસઘાતની લાગણી છોડી દીધી છે.
હિંદુ મતને ન્યાય આપવા માટે સખત મહેનત કરી રહેલા પોઈલીવરના કન્ઝર્વેટિવ્સે આ અસંતોષને પકડી લીધો છે. પોતાને હિંદુ હિતોના રક્ષક તરીકે સ્થાન આપીને, તેઓ સમુદાયમાં વધતી જતી નિરાશાનો લાભ લેવાની આશા રાખે છે. તેમની ટીકાઓ ખાલિસ્તાની જૂથો દ્વારા ઉભી કરવામાં આવેલા હિંસક સ્થાનિક ખતરા પર સ્પષ્ટ વલણ અપનાવવાને બદલે કેનેડાના વિદેશી સંબંધોના ટ્રુડોના સંચાલન પર હુમલો કરવા પર વધુ કેન્દ્રિત છે.
આ રીતે રાજકીય લેન્ડસ્કેપ હિંદુ મત માટેની એક સ્પર્ધામાં ફેરવાઈ ગયું છે, બંને પક્ષો ખાલિસ્તાની ચળવળની કોઈપણ સખત નિંદા કરવાનું ટાળીને, રક્ષણનું વચન આપીને તરફેણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. રાજકીય મૂડીનો આ ધંધો ખાસ કરીને મુશ્કેલીમાં મૂકે છે કારણ કે તે હિંસાની ગંભીરતા અને કેનેડિયન સામાજિક એકતા માટે વ્યાપક અસરોને નબળી પાડે છે.
આ રાજકીય ઝઘડાના કેન્દ્રમાં એક વધુ ખતરનાક મુદ્દો છે: કેનેડામાં ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદની વધતી જતી સમસ્યાનો સામનો કરવામાં બંને મુખ્ય રાજકીય પક્ષોની અસમર્થતા. હિંસક વિરોધ કે જેણે હિંદુ ધર્મસ્થાનોને નિશાન બનાવ્યા છે તે અલગ-અલગ ઘટનાઓ નથી; તેઓ વધતા તણાવ અને ધાર્મિક લઘુમતીઓ માટેના જોખમોની મોટી પેટર્નનો ભાગ છે. બ્રેમ્પટન, મિસિસોગા અને ઑન્ટારિયોના અન્ય ભાગોમાં મંદિરો પરના હુમલાઓએ હિંદુ સમુદાયને તેમની સલામતી માટે ભયભીત કરી દીધા છે. તેમ છતાં, ટ્રુડો કે પોઈલીવરે આ ઘટનાઓમાં ખાલિસ્તાની અલગતાવાદીઓની ભૂમિકાને સીધી રીતે સંબોધવાની વાત કરી નથી.
ભારતમાં અલગ શીખ માતૃભૂમિની હિમાયત કરતા ખાલિસ્તાની જૂથો કેનેડામાં લાંબા સમયથી સક્રિય છે. જો કે, તેમની હિંસક રણનીતિઓ-હવે જાહેર વિરોધમાં ફેલાઈ રહી છે-કેનેડિયન સમાજના શાંતિપૂર્ણ ફેબ્રિક માટે વધુને વધુ જોખમ તરીકે જોવામાં આવે છે. આ એક એવો ખતરો છે જેને અવગણી શકાય નહીં, ખાસ કરીને કારણ કે તેમાં કેનેડાની ઇમિગ્રન્ટ વસ્તીના નોંધપાત્ર હિસ્સા માટે પવિત્ર એવી ધાર્મિક સંસ્થાઓને નિશાન બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે.
ઉગ્રવાદી હિંસા સામે સંગઠિત મોરચા માટે ઉભા થવાને બદલે, ટ્રુડો અને પોઈલીવરે રાજકીય રમતમાં જોડાવાનું પસંદ કર્યું છે જે વધુ ભડકેલા વિભાજનને જોખમમાં મૂકે છે. ખાલિસ્તાની અલગતાવાદની સીધી નિંદા કરવામાં નિષ્ફળ રહીને, તેઓએ હિંદુ સમુદાયને અસુરક્ષિત અને સંવેદનશીલ અનુભવ્યો છે. આ એક ખતરનાક દાખલો છે જે કેનેડામાં સામાજિક સંવાદિતા માટે લાંબા ગાળાની અસરો કરી શકે છે.
જ્યારે ટ્રુડો અને પોઈલીવરે સંસદમાં ટ્રેડિંગ બાર્બ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, ત્યારે કોઈએ પૂછવું જોઈએ: વિભાજન અને ચાલુ અસ્થિરતાથી કોને ફાયદો થાય છે? રાજકીય લાભ માટે આ તણાવનો ઉપયોગ કરવા માંગતા લોકોના હાથમાં જવાબ હોઈ શકે છે. વિભાજનકારી વલણ અને ડરનો ભંડાર ચોક્કસ મતદારોના પાયાને મજબૂત કરવા માટે સેવા આપે છે, અને લિબરલ્સ અને કન્ઝર્વેટિવ્સ બંને હિંદુ મતનો ટેકો મેળવવા માટે દાવપેચ કરતા દેખાય છે.
જો કે, આ પરિસ્થિતિમાં વાસ્તવિક હારનારા કેનેડિયન લોકો છે, જેઓ રાજકીય ટગ-ઓફ-યુદ્ધની મધ્યમાં વધુને વધુ ફસાયા છે જે રાષ્ટ્રની સલામતી અને એકતા પર ચૂંટણીના ફાયદાને પ્રાથમિકતા આપે છે. ઉગ્રવાદના વધતા ખતરા માટે સ્પષ્ટ અને એકીકૃત અભિગમની ઓફર કરવાને બદલે, બંને પક્ષોએ વ્યૂહાત્મક મૌન અને અર્ધ-હૃદયથી નિંદા કરવાનું પસંદ કર્યું છે.
કેનેડિયન રાજકારણીઓ માટે તેમના નાગરિકોની સુરક્ષા સાથે રમતો રમવાનું બંધ કરવાનો સમય આવી ગયો છે. હિંદુ સમુદાય, કેનેડાના તમામ સમુદાયોની જેમ, હિંસાનો ભય રાખ્યા વિના તેમના પૂજા સ્થાનોમાં સલામતી અનુભવવાને પાત્ર છે. ટ્રુડો અને પોઈલીવર બંનેએ પક્ષપાતી રાજકારણથી ઉપર ઉઠવું જોઈએ અને કેનેડિયન સમાજની શાંતિને હાનિ પહોંચાડતી હિંસાનો સામનો કરવા માટે નિર્ણાયક પગલાં લેવા જોઈએ.
આની શરૂઆત કેનેડા અને વિદેશમાં ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદની સખત અને સ્પષ્ટ નિંદા સાથે થાય છે. રાજકીય નેતાઓએ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે કેનેડા કોઈપણ પ્રકારની હિંસા અથવા ઉગ્રવાદને સહન કરશે નહીં, પછી ભલે તેની પાછળનું જૂથ કોઈ પણ હોય. આ મુદ્દાને રાજકીય મુદ્રા અથવા મત-બેંકની રાજનીતિ સુધી ઘટાડવો જોઈએ નહીં – તે તમામ કેનેડિયનોની સલામતી અને સુખાકારી વિશે હોવો જોઈએ.
જ્યાં સુધી તે ન થાય ત્યાં સુધી, સંસદમાં શબ્દનું રાજકીય યુદ્ધ હાથ પરના વાસ્તવિક મુદ્દાઓથી ધ્યાન ભટકાવવાનું ચાલુ રાખશે, જેનાથી હિંદુ સમુદાય અને અન્ય ધાર્મિક લઘુમતીઓ ભવિષ્યના હુમલાઓ માટે સંવેદનશીલ રહેશે. પ્રશ્ન રહે છે: શું કેનેડાના રાજકીય નેતાઓ વિભાજન પર એકતા અને રાજકીય લાભ પર સલામતી પસંદ કરશે?
