શું કેનેડા પર અમેરિકી આક્રમણ શક્ય છે? “We Need to Be Prepared”: Carney on Canada’s Sovereignty
ધ્વનિ ન્યૂઝ ઓનલાઇન | ઓટાવા
પ્રાઇમ મિનિસ્ટર માર્ક કાર્નીએ દેશની સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષાને લઇને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સનસનાટીભર્યું નિવેદન આપ્યું છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સને આપેલા ખાસ ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તરફથી સૈન્ય આક્રમણ અથવા સૈન્ય દબાણની શક્યતા ભલે અત્યંત નહિવત કે દૂરની હોય, પરંતુ દેશના નેતા તરીકે આવી વિપરીત પરિસ્થિતિઓ સામે સતર્ક અને સજ્જ રહેવું એ તેમની પ્રાથમિક જવાબદારી છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી (UNGA) માટે ન્યૂ યોર્ક પહોંચેલા પીએમ કાર્નીને જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એ વિવાદસ્પદ નિવેદનો વિશે પૂછવામાં આવ્યું જેમાં તેમણે કેનેડાને અમેરિકાનું ‘51મું રાજ્ય’ બનાવવાની વાત કરી હતી, ત્યારે કાર્નીએ આ બાબતને ગંભીરતાથી લેતા રિસ્ક મેનેજમેન્ટનો ભાગ ગણાવ્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ એક અત્યંત અસાધારણ પરિસ્થિતિ છે, પરંતુ કોઈ પણ સક્ષમ સરકારે દેશની સુરક્ષા માટે તમામ પાસાંઓ પર વિચાર કરવો જ પડે.
આ નિવેદનથી સમગ્ર ઉત્તર અમેરિકાના રાજકારણમાં ચર્ચા જાગી છે, કારણ કે કેનેડા અને અમેરિકા દાયકાઓથી માત્ર પાડોશી જ નહીં પરંતુ મજબૂત ડિફેન્સ પાર્ટનર્સ અને વ્યાપારી સહયોગી રહ્યા છે. બંને દેશોની સરહદ પર કોઈપણ પ્રકારના સંઘર્ષની કલ્પના પણ ભૂતકાળમાં અશક્ય માનવામાં આવતી હતી. પરંતુ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વલણે સ્થિતિ બદલી નાખી છે. વર્ષ 2024ના અંતમાં ટ્રમ્પે કેનેડાને 51મું સ્ટેટ બનાવવાનો વિચાર જાહેર કર્યો હતો અને તત્કાલીન પીએમ જસ્ટિન ટ્રુડોને ‘ગવર્નર’ કહીને સંબોધ્યા હતા. ત્યારબાદ મે 2025માં વ્હાઇટ હાઉસની એક મુલાકાત દરમિયાન જ્યારે કાર્નીએ ટ્રમ્પને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે “કેનેડા વેચાઉ નથી”, ત્યારે ટ્રમ્પે વળતો જવાબ આપતા કહ્યું હતું કે “નેવર સે નેવર” (ક્યારેય ના ન કહેવું). આ વાતચીતે બંને દેશોના રાજદ્વારી સંબંધોમાં એક નવો વળાંક આપ્યો હતો.
ગ્લોબ ડાઉન ઓટાવાના અહેવાલો અનુસાર, કેનેડિયન મિલિટ્રી પ્લાનર્સે અમેરિકી આક્રમણ જેવી કાલ્પનિક પરિસ્થિતિ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સૈન્ય મોડેલિંગ પણ કર્યું હતું. જોકે, કાર્નીએ આ અંગે કોઈ ચોક્કસ પ્લાનનો ખુલાસો કર્યો નથી. મિલિટ્રી સિવાય સૌથી મોટો તણાવ હાલ આર્થિક મોરચે છે. અમેરિકા દ્વારા કેનેડિયન ગૂડ્ઝ પર ઝીંકાયેલા ટેરિફ અને તેના જવાબમાં કેનેડા દ્વારા લેવાયેલા કડક પગલાંથી બંને દેશોના ટ્રેડિંગ રિલેશનશિપ પર ઊંડી અસર પડી છે. ઓગસ્ટમાં પીએમ કાર્નીએ યુએસ ટ્રેડ નેગોશિયેશન્સ રદ કરીને અમેરિકી ટેરિફનો ડોલર-ટુ-ડોલર જવાબ આપ્યો હતો, જેમાં સ્ટીલ, ડેરી, એગ્રીકલ્ચર ઇક્વિપમેન્ટ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા મહત્વના સેક્ટર્સ સામેલ છે.
પીએમ કાર્નીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કેનેડાએ ટેકનોલોજી અને ડિફેન્સ ક્ષેત્રે અમેરિકા પર નિર્ભરતા ઘટાડવી પડશે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમમાં પણ તેમણે કહ્યું હતું કે કેનેડા જેવા મધ્યમ કદના ગ્લોબલ પાવર્સે વિશ્વના અન્ય દેશો સાથે નવા ટ્રેડ પાર્ટનરશિપ વિકસાવવા પડશે. બિઝનેસ હાઉસિઝ અને ગવર્નમેન્ટ બંને માટે હવે યુએસ બહારના વિકલ્પો શોધીને ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇન મજબૂત કરવી જરૂરી બની ગઈ છે. ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને દક્ષિણ એશિયાઈ સમુદાયના આર્થિક હિતો માટે પણ આ બદલાતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર અને જોવાની બાબત છે. કેનેડિયન નાગરિકો અને બિઝનેસ કોમ્યુનિટી માટે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે ઓટાવા આ તૈયારીઓને કઈ રીતે અમલમાં મૂકે છે. પીએમ કાર્નીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કેનેડા તેની સ્વતંત્રતા, સ્વાભિમાન અને સ્વતંત્ર નિર્ણયો લેવાની ક્ષમતા સાથે ક્યારેય પણ કોઈ સમજૂતી કરશે નહીં.
