અલ્બર્ટાના લશ્કરી બેઝ પર ભીષણ વિસ્ફોટ અને આગ: અનેક જવાનો શહીદ, સમગ્ર કેનેડામાં શોકની લહેર
ધ્વનિ ન્યૂઝ ઓનલાઇન | વેનરાઇટ, અલ્બર્ટા | ૧૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬
અલ્બર્ટા સ્થિત કેનેડિયન ફોર્સીસ બેઝ (CFB) વેનરાઇટ ખાતે શનિવારે એક અત્યંત હૃદયવિદારક અને ભયાનક દુર્ઘટના સર્જાઈ છે. મિલિટરી ટ્રેનિંગ સેન્ટર પર થયેલા એક સચોટ અને ધમાકેદાર વિસ્ફોટ બાદ ફાટી નીકળેલી વિકરાળ આગને કારણે અનેક સૈન્ય કર્મચારીઓ તથા નાગરિકોના કરૂણ મોત નિપજ્યા છે, જ્યારે અનેક લોકો ગંભીર રીતે દાઝી જતાં ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. ઘટનાની ગંભીરતાને જોતાં આખા પ્રોવિન્સમાં તાત્કાલિક ઇમરજન્સી જાહેર કરી દેવામાં આવી છે. આ દુર્ઘટના બાદ મિલિટરી પર્સનલ, ફાયરફાઇટર્સ, રોયલ કેનેડિયન માઉન્ટેડ પોલીસ (RCMP), એર અમ્બ્યુલન્સ અને અલ્બર્ટાની તમામ મુખ્ય હોસ્પિટલોને હાઇ એલર્ટ પર મૂકીને મોટા પાયે બચાવ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. કેનેડાના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ લશ્કરી તાલીમ મથકોમાંથી એક એવા આ સેન્ટર પર શનિવારે બપોરે અચાનક સર્જાયેલી આ કટોકટીએ સમગ્ર દેશને સ્તબ્ધ કરી દીધો છે.
એડમન્ટનથી આશરે ૨૦૦ કિલોમીટર અગ્નિ ખૂણામાં આવેલી આ લશ્કરી છાવણીના ટ્રેનિંગ વિસ્તારમાં શરુઆતમાં સામાન્ય આગ લાગી હોવાનું જણાતું હતું. પરંતુ જોતજોતામાં શક્તિશાળી પવનો અને વિસ્ફોટના કારણે આગે અત્યંત રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું. આ વિકરાળ જ્વાળાઓ મિલિટરી બેઝની સીમાઓ ઓળંગીને નજીકના ગ્રામીણ વિસ્તારો અને ખાનગી પ્રોપર્ટીઝ સુધી ફેલાવા લાગતાં આસપાસના રૂરલ રહેવાસીઓમાં ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. ઓટાવા ખાતે યોજાયેલી મોડી રાતની પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ડિફેન્સ મિનિસ્ટર ડેવિડ મેકગિંટીએ આ ઘટનામાં મૃત્યુ અને ગંભીર ઇજાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે આ સમગ્ર પરિસ્થિતિને અત્યંત ગંભીર ગણાવી હતી, જોકે હાલના તબક્કે મૃત્યુઆંકનો ચોક્કસ આંકડો જાહેર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. મિનિસ્ટર મેકગિંટીએ ભારે હૈયે જણાવ્યું હતું કે, “બેઝ પર થયેલી આ દુર્ઘટનામાં આપણા દેશના જવાનોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા છે, જેનું મને ઊંડું દુઃખ છે.”
મિનિસ્ટરે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે સુરક્ષા એજન્સીઓ હાલ ઘટનાસ્થળે ચોક્કસ કારણોની તપાસ કરી રહી છે અને પીડિત પરિવારજનોને મદદ પહોંચાડવામાં આવી રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સંપૂર્ણ માહિતી વિના અસ્પષ્ટ આંકડા જાહેર કરવાથી પોતાના સ્વજનોની રાહ જોઈ રહેલા પરિવારજનોની ચિંતા અને માનસિક તણાવમાં બિનજરૂરી વધારો થઈ શકે છે. કેનેડિયન સૈન્યના ઇતિહાસમાં આવી ઘટના અત્યંત દુર્લભ ગણાવતાં તેમણે કહ્યું હતું કે તાજેતરના ઇતિહાસમાં આવી દર્દનાક દુર્ઘટના તેમણે ક્યારેય જોઈ નથી. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ નેશનલ ડિફેન્સના અહેવાલ મુજબ, શનિવારે પર્વતીય સમય (Mountain Time) મુજબ બપોરે આશરે ૪ વાગ્યે ટ્રેનિંગ એરિયામાં આગ લાગવાની શરૂઆત થઈ હતી. ઘટનાની ભયાનકતા જોતાં મિલિટરી દ્વારા મદદની માંગ કરવામાં આવતાં વેનરાઇટ RCMPના અધિકારીઓ તાત્કાલિક સ્થળ પર દોડી ગયા હતા.
અલ્બર્ટાના કન્ઝર્વેટિવ એમપી દાન લોઇડે આ વિસ્ફોટ અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે લશ્કરી બેઝ પર મોટા પાયે જાનહાની થઈ છે. તેમણે સમગ્ર કેનેડાના નાગરિકોને અપીલ કરી હતી કે તેઓ આ કઠિન સમયમાં આપણા દેશના જવાનો અને તેમના પરિવારજનો માટે પ્રાર્થના કરે. ફેડરલ ઓથોરિટીઝ, કેનેડિયન આર્મ્ડ ફોર્સીસ, નેશનલ ડિફેન્સ, RCMP અને પ્રોવિન્શિયલ ગવર્નમેન્ટ હાલ એકજૂથ થઈને પરિસ્થિતિ પર કાબૂ મેળવવા પ્રયાસ કરી રહી છે. ચીફ ઓફ ધ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ જેની કેરિગ્નન આ ઘટનાને અત્યંત ગંભીર ગણાવતાં જણાવ્યું હતું કે હાલ સૈન્ય કર્મચારીઓ, તેમના પરિવારજનો અને આસપાસના રહેવાસીઓની સુરક્ષા અને સારવાર જ તેમની સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા છે.
ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને સમગ્ર અલ્બર્ટા પ્રોવિન્સમાં ઇમરજન્સી મેડિકલ સર્વિસિસને કામે લગાડવામાં આવી છે. એક્યુટ કેર અલ્બર્ટા દ્વારા ઘટનાસ્થળે તેમજ એડમન્ટન ઝોનની હોસ્પિટલોમાં તાત્કાલિક ધોરણે મોટા પાયે મેડિકલ સંસાધનો મોકલવામાં આવ્યા છે. પરિસ્થિતિની કટોકટી સમજીને હોસ્પિટલોમાં ‘કોડ ઓરેન્જ’ (Code Orange) લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, જે મોટા પાયે જાનહાની કે ઇમરજન્સી સમયે હોસ્પિટલ સ્ટાફ, ઇક્વિપમેન્ટ અને બેડ્સની ક્ષમતાને એકસાથે સંચાલિત કરવા માટે વપરાય છે. તંત્ર દ્વારા સામાન્ય નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે અત્યંત જરૂર ન હોય તો યુનિવર્સિટી ઓફ અલ્બર્ટા હોસ્પિટલના ઇમરજન્સી ડિપાર્ટમેન્ટમાં જવાનું ટાળે, જેથી વેનરાઇટથી લાવવામાં આવી રહેલા ગંભીર રીતે ઘવાયેલા દર્દીઓને પ્રાથમિકતાના ધોરણે તાત્કાલિક સારવાર આપી શકાય.
સ્થિતિ એટલી નાજુક હતી કે STARS એર અમ્બ્યુલન્સ દ્વારા એડમન્ટન અને સાસ્કાચેવાનના સાસ્કાટૂનથી હેલિકોપ્ટર્સ રવાના કરવામાં આવ્યા હતા. વેનરાઇટ હેલ્થ સેન્ટર ખાતે શનિવારની આખી રાત રેસ્ક્યૂ હેલિકોપ્ટર્સ અને ગ્રાઉન્ડ અમ્બ્યુલન્સની સતત અવરજવર જોવા મળી હતી, જ્યાં પેરામેડિક્સ અને તબીબો દર્દીઓની સારવારમાં સતત કાર્યરત રહ્યા હતા. એક સામાન્ય વીકેન્ડની સાંજ અચાનક જ ભય, ચિંતા અને અજંપાભરી રાતમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી. લશ્કરી પરિવારો માટે સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે સત્તાવાર રીતે હજુ સુધી મૃતકો કે ઇજાગ્રસ્તોના નામોની યાદી જાહેર કરવામાં આવી નહોતી. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મીડિયા કે પબ્લિકમાં માહિતી આપતાં પહેલાં શહીદોના પરિવારજનો (Next of Kin)ને સત્તાવાર જાણ કરવી એ તેમની સૌથી પહેલી નૈતિક ફરજ છે.
આ દર્દનાક અકસ્માત વચ્ચે કુદરતે પણ સૈન્ય અને ફાયરફાઇટર્સની મુશ્કેલીઓમાં વધારો કર્યો હતો. અલ્બર્ટામાં કલાકના આશરે ૧૦૦ કિલોમીટરની ઝડપે ફૂંકાયેલા વાવાઝોડા જેવા ચક્રવાતી પવનોને કારણે વૃક્ષો ધરાશાયી થયા હતા અને અનેક જગ્યાએ નુકસાન થયું હતું. આ તેજ પવનોને કારણે મિલિટરી બેઝની આગ વધુ ભડકી હતી. મ્યુનિસિપલ ડિસ્ટ્રિક્ટ ઓફ વેનરાઇટ દ્વારા પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી કે આગની જ્વાળાઓ બેઝની બાઉન્ડ્રી ઓળંગીને બહારના નાગરિક વિસ્તારોમાં ફેલાઈ ગઈ હતી. ફાયર બ્રિગેડની ટીમોએ પોતાની જાનના જોખમે આસપાસની પ્રોપર્ટીઝ, રહેવાસીઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને બચાવવા માટે સતત જહેમત ઉઠાવી હતી. સદ્નસીબે, તંત્રની સમયસૂચકતાને કારણે રાત્રિ દરમિયાન સ્થાનિક નાગરિકોને ઇવેક્યુએશન (સ્થળાંતર) કરવાનો ઓર્ડર આપવો પડ્યો નહોતો અને પાછળથી આ આગ પર કાબૂ મેળવી લેવામાં આવ્યો હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું.
આશરે ૭,૦૦૦ની વસ્તી ધરાવતું વેનરાઇટ ટાઉન કેનેડાના સૌથી શક્તિશાળી લશ્કરી મથકોમાંથી એકનું ઘર છે. CFB વેનરાઇટ એ કેનેડિયન સૈનિકો માટે દેશભરમાં અને આંતરરાષ્ટ્રીય મિશન્સ પર જતાં પહેલાં તાલીમ મેળવવાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અહીં કેનેડિયન મેન્યુવર ટ્રેનિંગ સેન્ટર આવેલું છે, જ્યાં સેનાના જવાનો વાસ્તવિક યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે કોઓર્ડિનેટેડ બેટલફિલ્ડ ઓપરેશન્સની પ્રેક્ટિસ કરે છે. આ ઉપરાંત, અહીં થર્ડ કેનેડિયન ડિવિઝન ટ્રેનિંગ સેન્ટર પણ આવેલું છે, જે ઇન્ફન્ટ્રી (પદલ સેના) સહિતના જવાનોને કઠોર તાલીમ આપે છે. દેશની લશ્કરી સજ્જતા માટે આ બેઝનું અત્યંત મહત્વ હોવાથી આ દુર્ઘટનાએ ઓપરેશનલ સેફ્ટી, ઇમરજન્સી પ્રેપર્ડનેસ અને સુરક્ષા પ્રોટોકોલ્સ સામે અનેક ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. જોકે, આ વિસ્ફોટ કોઈ સૈન્ય કવાયત, દારૂગોળો (Ammunition), ટેકનિકલ ખામી કે અન્ય કોઈ કારણસર થયો છે કે કેમ તે અંગે તપાસ પૂરી થયા વગર કોઈ નિષ્કર્ષ પર આવવું ઉતાવળ ગણાશે.
કેનેડાના પ્રાઇમ મિનિસ્ટર માર્ક કાર્નીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ કટોકટીના સમયે અલ્બર્ટાના પ્રીમિયર ડેનિયલ સ્મિથ સાથે સતત સંપર્કમાં છે અને ફેડરલ તથા પ્રોવિન્શિયલ એજન્સીઓ વચ્ચે યોગ્ય સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. વડાપ્રધાને આ દુર્ઘટનામાં ભોગ બનેલા આર્મ્ડ ફોર્સીસના જવાનો પ્રત્યે ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી. તો બીજી તરફ, પડોશી પ્રોવિન્સ સાસ્કાચેવાનના પ્રીમિયર સ્કોટ મો અને બ્રિટિશ કોલંબિયાના પ્રીમિયર ડેવિડ ઇબીએ પણ અલ્બર્ટાને તમામ શક્ય મદદ અને ઇમરજન્સી સપોર્ટ પૂરો પાડવાની જાહેરાત કરી હતી.
સ્થાનિક સ્તરે પણ વેનરાઇટની સામાજિક સંસ્થાઓ અને સ્વયંસેવકો મદદ માટે આગળ આવ્યા હતા. ‘આર્મર ઓફ લાઇટ રિકવરી સોસાયટી’ દ્વારા આશ્રયની જરૂરિયાત વાળા લોકો માટે પોતાના દરવાજા ખોલી દેવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે સ્થાનિક વોલન્ટિયર્સે આખી રાત તબીબી સેવામાં રહેલા હોસ્પિટલ સ્ટાફ અને ફર્સ્ટ રિસ્પોન્ડર્સ માટે ટી, કોફી અને ફૂડની વ્યવસ્થા કરી હતી. આ સિવાય, આ ઘટનાની અસર અલ્બર્ટામાં યોજાનારા પ્રોવિન્શિયલ રેફરન્ડમ (લોકમત) માટેના એડવાન્સ વોટિંગ પર પણ પડી હતી અને ઇલેક્શન્સ અલ્બર્ટા દ્વારા અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મતદાન કેન્દ્રોના સંચાલનમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા.
ઓન્ટારિયો સહિત સમગ્ર કેનેડામાં વસતા ઇન્ડો-કેનેડિયન સમુદાય અને દેશવાસીઓ માટે આ ઘટના એ વાતનું દર્દનાક સ્મરણ છે કે કેનેડાની સરહદોની અંદર પણ દેશની સેવા કરતા જવાનોનું જીવન હંમેશા જોખમથી ભરેલું હોય છે. તપાસ અધિકારીઓ હવે આ અકસ્માતનું મૂળ કારણ શોધવા માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે, ત્યારે અનેક અનુત્તર પ્રશ્નો હજુ પણ ઊભા છે: આ ભીષણ વિસ્ફોટ કેવી રીતે થયો? આ દુર્ઘટનામાં કુલ કેટલા જવાનોએ જીવ ગુમાવ્યો? અને ભવિષ્યમાં આવી હોનારત રોકવા માટે કેવા પગલાં લેવાશે? હાલના તબક્કે, ઘવાયેલા જવાનોની ઉત્તમ સારવાર કરવી અને શોકગ્રસ્ત પરિવારજનોને સાંત્વના આપવી એ જ દેશની પ્રાથમિકતા છે. દેશ આજે આ મહાન શહીદો અને તેમના પરિવારો સાથે મક્કમતાથી ઊભો છે.
